Archiefdocument
Origineel
Een marktcontroleur of marktmeester (gezien de inhoud en adressering). [Bovenaan links:]
Nº 25/53/1 M. 1940 $\frac{20}{3}$
[Linksonder nummer:]
onderwerp:
Bijstand op markt,
plaats zonder toestemming
[Rechtsboven:]
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.
[Midden:]
Rapport
Op 11/2 jl. is door mij gerapporteerd dat
Y. Hessels, pl 255 AC zich liet helpen door een
jongen, oud $\pm$ 12 jaar, hetgeen ten gevolge had,
dat hem een schriftelijke waarschuwing werd
gezonden dit voortaan na te laten (zie 25/39/1 M dd ...)
Op Maandag 16 Mrt d.j. des namiddags om $\pm$ 3 uur
is door mij geconstateerd, dat bedoelde jongen
Hessels een oogenblik verving, op 18 Maart d.j.
middags om 1 uur werd door mij opnieuw een
aanmerking gemaakt betreffende de aanwezigheid
van het jongmensch, terwijl op 19 Mrt d.j. des
morgens om $\pm$ 9.30 uur door mij is gezien, dat
de jongen een klant hielp.
Het brutale optreden van Hessels dient
m.i. bestraft te worden.
[Onder de tekst:]
9 Maart schrift waarsch. —— Ams. 19 Mrt jl.
Ik stel U voor T. Hessels
voorwaardelijk het recht
te ontnemen om gedurende
drie dagen een plaats op
een der markten in te
nemen.
20-3-40 [Onleesbare handtekening]
[Rechts onderaan in rood:]
25/53/2 M
[Helemaal rechts onderaan:]
Accoord 21/3 '40
[Ginitialiseerd] Dit rapport documenteert een herhaaldelijke overtreding van het marktreglement door een koopman genaamd Hessels (staanplaats 255 AC). De overtreding bestaat uit het aannemen van hulp van een twaalfjarige jongen zonder de vereiste toestemming.
Uit de tekst valt een zekere irritatie van de rapporteur te proeven: hij spreekt over het "brutale optreden" van de koopman, die eerdere mondelinge en schriftelijke waarschuwingen (gedateerd op 11 februari en 9 maart) stelselmatig negeerde. In één week tijd (16, 18 en 19 maart 1940) werd de jongen drie keer gesignaleerd terwijl hij hielp of de koopman verving.
De voorgestelde sanctie — een voorwaardelijke schorsing van drie dagen — is relatief mild, maar bedoeld als een laatste waarschuwing voor het definitief ontnemen van de marktplaats. De inspecteur heeft het voorstel een dag later (21 maart) direct goedgekeurd. Het document dateert van vlak voor de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). Het biedt een unieke inkijk in de dagelijkse handhaving op de Amsterdamse markten in de vooroorlogse periode. De aanduiding "pl 255 AC" zou kunnen verwijzen naar de Albert Cuypmarkt, destijds al een van de belangrijkste markten van de stad.
In die tijd was kinderarbeid of 'bijstand' door minderjarigen op de markt streng gereglementeerd om uitbuiting te voorkomen en de marktorde te handhaven. Het taalgebruik ("jongmensch", "m.i." voor mijns inziens) en de administratieve precisie zijn kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van de vroege 20e eeuw. De snelle afhandeling (rapport op de 20e, akkoord op de 21e) wijst op een efficiënt werkend ambtelijk apparaat bij de Dienst van het Marktwezen.