Ambtsrapport betreffende een marktinspectie. 16 april 1940. Een marktinspecteur of toezichthouder (ondertekend door G. Moenhuizen [?], wonende Rapenburgerstraat 16 III, Amsterdam). De Heer Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. Met: een ijzer voorwerp: [stempel:] Nº 25/69/M.1940 17/4

Onderwerp: Den Heer Inspecteur
Gebruikmaking van v/h Marktwezen
ondeugdelijk weegwerktuig Alhier.

Rapport.

Bij de hedenmiddag gehouden controle
op de weegwerktuigen bleek, dat de
marktkoopman M. Hangjas, pl. 224 AL,
de schaal, waarin het te wegen fruit wordt
gelegd, aan de onderzijde met bijgaand stuk
ijzer had verzwaard.
Na verwijdering van bedoeld ijzer was
de schaal in evenwicht.
Bijgaand stuk ijzer weegt ± 50 gram.
Als verweer voerde Hangjas aan, dat hij
het koopend publiek een „doorslag” geeft,
ruim overeenkomende met het extra bij-
gevoegde stuk ijzer.
Door mij is hem medegedeeld, dat de overtre-
ding van art. 22 v/h Marktreglement ter kennis
der Directie v/h Marktwezen zal worden gebracht.

[links onder:] Amst 16 April 40
14 dagen [doorgehaald] [ondertekening: G Moenhuizen]
nl. van 22 April Rapenburgerstraat 16 III
t/m 5 Mei a.s. [stempel:] 25/69/2 II * De overtreding: Tijdens een routinecontrole is geconstateerd dat marktkoopman M. Hangjas (standplaats 224 AL) fraude pleegde met zijn weegschaal. Hij had een stuk ijzer van ongeveer 50 gram aan de onderkant van de fruitschaal bevestigd, waardoor klanten structureel te weinig waar voor hun geld kregen.
* Het verweer: De koopman gebruikte een klassiek excuus: hij claimde dat hij het extra gewicht compenseerde door het publiek een "doorslag" te geven (een kleine extra hoeveelheid bovenop het gewogen gewicht). De inspecteur verwierp dit verweer impliciet door het rapport door te zetten.
* De sanctie: Uit de kanttekeningen linksonder blijkt dat de directie direct heeft opgetreden. De koopman kreeg een schorsing van 14 dagen opgelegd, ingaande van 22 april tot en met 5 mei 1940. * Historisch tijdsbestek: Het rapport dateert van 16 april 1940, minder dan een maand voor de Duitse inval in Nederland. Het toont aan dat het dagelijks burgerlijk bestuur en de marktcontrole in Amsterdam tot vlak voor de oorlog normaal functioneerden.
* Locatie: De genoemde Rapenburgerstraat ligt in de oude Joodse buurt van Amsterdam. Veel markthandelaren in die tijd waren Joods, wat verklaart waarom namen als Hangjas in deze archieven veel voorkomen.
* Administratie: Het document geeft inzicht in de strikte handhaving van het Marktreglement. Overtredingen van eerlijke handel ("ondeugdelijk weegwerktuig") werden serieus genomen en direct bestraft met tijdelijke ontzegging van de standplaats.