27 mei 1940 (met marginale aantekening van 29 mei 1940) No 25/94 / M. 1940 29/5

323

Onderwerp:
Voorstel tot vrijstelling van marktgeld betaling.

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

25/94/2 M

2 Rapport.

De navolgende kooplieden van Duitsche nationaliteit waren vanaf 10 Mei '40 door de Nederlandsche overheid verboden hun woningen te verlaten:

plh 89 AC | A. Nadler, wonende Weesperstraat 9 I
.. W5 .. | G. Simon, " Lijnbaansgracht 266 I
.. 201 .. | M.H. Madelung, " Th. Schwartzplein 33 II hs.
.. 44 .. | F.W. Kühnel, " 2e J. v. Campenstr. 107 I
.. 130 .. | A. Heidemann " G. Boomstraat 9 hs.
.. 240 .. | M.H. Unger " Sarphatistr 80

Wierentengevolge kon door genoemde kooplieden vanaf dien datum hun vaste plaats niet worden ingenomen. Op 15 Mei '40 werd hun in den loop van den dag bewegingsvrijheid toegestaan, zoodat vanaf 16 Mei a.s. de marktplaatsen konden worden bezet.
Gelet op art. 10 der Verordening op de heffing van marktstandplaats- en weaggelden, komt het mij allezins billijk voor, dat betrokkenen ieder één week marktgeld, zijnde f 1.35, wordt kwijtgescholden.

Amst 27 Mei '40
(w.g.) G.J. Meester

m. i. geen bezwaar.
29.5.40
(w.g.) de Loor

--- Dit document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse marktinventarisatie, opgesteld kort na de Duitse inval in Nederland. De kern van de rapportage is een verzoek om kwijtschelding van staangeld voor een zestal marktkooplieden met de Duitse nationaliteit.

Tijdens de eerste dagen van de Duitse invasie (begonnen op 10 mei 1940) werden Duitse staatsburgers die in Nederland woonden door de Nederlandse autoriteiten als "vijandige onderdanen" beschouwd en onder huisarrest geplaatst of geïnterneerd. Hierdoor konden zij hun werk op de markt niet uitvoeren. Nadat Nederland op 14/15 mei capituleerde, werd deze beperking opgeheven. De ambtenaar stelt voor om het staangeld (f 1,35 per persoon) voor de periode dat zij hun standplaats niet konden innemen, kwijt te schelden op basis van billijkheid.

--- Het document biedt een uniek inkijkje in de bureaucratische afhandeling van de chaotische begindagen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het illustreert de directe overgang van het Nederlandse gezag naar de bezettingstoestand: op 10 mei worden de Duitsers door Nederland als vijanden beperkt in hun vrijheid, maar tegen 27 mei — wanneer Nederland reeds bezet is — wordt dit formeel-administratief rechtgetrokken. Het feit dat de aanvraag zo snel na de capitulatie (slechts twee weken later) wordt afgehandeld met de opmerking "geen bezwaar", suggereert een snelle aanpassing van de gemeentelijke administratie aan de nieuwe politieke realiteit.