Ambtelijke correspondentie / Dossierstuk (mogelijk van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Markten). Juni – Augustus 1940. [Linksboven - Stempel]
BIJBLAD VAN:
M. No. 25/97/1 1940
DOORGEZONDEN: 6/6 - '40.

[Middenboven - In rode inkt geschreven]
Volgens telef. mededeeling Bevolkingsregister is Frank statenloos. Hij verloor zijne nationaliteit in Spanje.
6/8 - '40 [Paraaf]

[Rechtsboven - Handgeschreven]
334
Vondelmaker
24-6-40 [Paraaf]

[Hoofdtekst - Handgeschreven]
H. Frank is Nederlander van geboorte. Door zijn verblijf in Spanje, gedurende den burgeroorlog heeft hij echter zijn Nederl. Nationaliteit verloren. Het verzoek van Frank om hem ondanks het bovengenoemde feit toch een voorkeurskaart (eventueel een vaste plaats) op de markt Alb. Cuypstraat toe te kennen, acht ik billijk.

Ik geef U dan ook in overweging de Wethouder voor de Levensmiddelen te verzoeken een besluit te lokken waarbij Burgemeester en Wethouders, gelet op de artikelen 5 en 35 van het Reglement op de markten, den Directeur van het Slachtwezen machtigen H. Frank voor een vaste plaats op de markt in aanmerking te doen komen.

[Linksonder - Handgeschreven/Paraaf]
(Inf. bij bevolking 9-6-40) [Paraaf]

[Onderaan - Handgeschreven opmerking van een andere ambtenaar]
Hoe weet U, dat F. in Spanje zijn nationaliteit verloor? Bevolkingsregister meldt alleen: "vreemdeling"
5-6-'40 [Handtekening/Paraaf] 6-6-40 Het document betreft een ambtelijk advies over de status van de heer H. Frank, die een vaste staanplaats ambieert op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is zijn nationaliteit. De schrijver van het advies stelt dat Frank zijn Nederlandse nationaliteit heeft verloren door zijn verblijf in Spanje tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939). Ondanks dit verlies van nationaliteit wordt geadviseerd hem toch een voorkeurskaart of vaste plaats toe te kennen op basis van "billijkheid".

Interessant is de ambtelijke discussie in de kantlijn: een controlerende ambtenaar vraagt zich af hoe men zo zeker weet dat hij zijn nationaliteit in Spanje heeft verloren, aangezien het bevolkingsregister hem enkel als "vreemdeling" aanmerkt. In de rode inkt bovenaan wordt later (augustus 1940) bevestigd dat hij volgens telefonische mededeling van het Bevolkingsregister inderdaad statenloos is. Dit document is historisch saillant vanwege de timing en de juridische achtergrond:

1. De Spaanse Burgeroorlog: Veel Nederlanders die aan de zijde van de Internationale Brigades vochten in de Spaanse Burgeroorlog, verloren destijds automatisch hun Nederlandse nationaliteit omdat zij in vreemde krijgsdienst traden zonder toestemming van de Kroon. Dit verklaart waarom Frank als "statenloos" werd aangemerkt.
2. De Albert Cuypmarkt: Dit is de bekendste markt van Amsterdam. De referentie naar de "Directeur van het Slachtwezen" is typerend voor de toenmalige gemeentelijke organisatie, waarbij markttoezicht vaak onder specifieke technische diensten viel.
3. Periode (juni-augustus 1940): Het document is geschreven vlak na de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De ambtelijke molen draaide in het begin van de bezetting nog grotendeels op de oude voet door, maar de status van "vreemdeling" of "statenloze" zou onder het nazi-bewind al snel zeer gevaarlijke consequenties krijgen, zeker als de betreffende persoon een Joodse achtergrond had of als politiek delinquent (vanwege de Spanje-reizen) werd beschouwd. H. Frank M. No Gemeente Amsterdam