Inlichtingenformulier uit het Bevolkingsregister van Amsterdam (Model 49). [Rechtsboven:] 7

Inlichtingen uit het Bevolkingsregister

[Linkerkolom:]
Arnold Arian
geb. 5 - 3 - 08
geh. m.: Rebecca Witteboom
geb. 22 - 2 - 17
Rapenburgerstraat 91 II

[Rechterkolom:]
[Doorgehaald: Schumann]
In Nederland geboren?
te Amsterdam
vermoedelijk Pool.

[Onderaan:]
Nederlander? Vreemdeling

Gevraagd den 10 - 6 - 40
door [Handtekening: J. Smid]

[Rood stempel:] Gegeven den 20 JUNI 1940

[Stempel:] MARKTWEZEN AMSTERDAM

[Rechtsonder handtekening ambtenaar:] [Onleesbaar]
De Ambtenaar,

[Linksonder:]
Model 49. 14-3-'39. 250.000
sc. 649. Dit document is een officiële aanvraag voor persoonsgegevens uit het bevolkingsregister van Amsterdam. De aanvraag is gedaan door de afdeling Marktwezen.

De gezochte persoon is Arnold Arian, geboren in Amsterdam op 5 maart 1908. Hij woonde ten tijde van de aanvraag op de Rapenburgerstraat 91-II en was getrouwd met Rebecca Witteboom (geboren op 22 februari 1917).

Opvallend is de focus op de nationaliteit. Hoewel Arnold Arian in Amsterdam is geboren, wordt er getwijfeld of hij Nederlander is. De handgeschreven notitie "vermoedelijk Pool" suggereert dat hij mogelijk de Poolse nationaliteit van zijn ouders had geërfd (het ius sanguinis principe), wat in die tijd vaak voorkwam bij de Joodse bevolking in Amsterdam. De doorgehaalde naam "Schumann" bovenin suggereert een eerdere verwarring of een referentie naar een andere gerelateerde zaak. De datum van de aanvraag (juni 1940) is zeer significant: dit is slechts één maand na de Duitse inval in Nederland. De afdeling Marktwezen hield zich in deze periode intensief bezig met het inventariseren van Joodse markthandelaren.

De Rapenburgerstraat lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De namen Arian en Witteboom zijn veelvoorkomende namen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam. Het onderzoek naar de nationaliteit ("Nederlander? Vreemdeling") was een van de eerste stappen in de toenemende vervolging; buitenlandse Joden (zoals de "vermoedelijke Pool" Arian) waren vaak de eersten die te maken kregen met beperkende maatregelen en deportaties.

Uit externe bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Arnold Arian en Rebecca Witteboom-Arian de oorlog niet hebben overleefd; zij werden in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document vormt daarmee een vroege bureaucratische schakel in het proces dat leidde tot de Holocaust in Nederland. J. Smid Gemeente Amsterdam Marktwezen