Handgeschreven brief/ambtelijke notitie. 23 mei 1940. J. Penz (vermoedelijk een marktmeester of opzichter). Waterlooplein 23 Mei 1940

                                                          Den Heer
                                                          Inspecteur

Daar Dhr: S. Naarden pl: n: 138 Waterlooplein, en
pl: n: 284 Dapperstraat, geregeld van zijn plaats
op het Waterlooplein gebruik maakt, en niet valt
onder één van de bepalingen waarvoor vrijstel-
ling verleend wordt, zou ik U in overweging
willen geven, het verzoek om vrijstelling van
betaling, niet toe te staan. - J. Penz Deze korte, zakelijke brief is een ambtelijk advies met betrekking tot de marktadministratie in Amsterdam. De afzender, J. Penz, adviseert zijn superieur (de Inspecteur) om een verzoek van een marktkoopman, de heer S. Naarden, af te wijzen.

De heer Naarden had blijkbaar een verzoek ingediend om vrijstelling van betaling voor zijn staanplaatsen (plaats nummer 138 op het Waterlooplein en nummer 284 in de Dapperstraat). Penz voert twee redenen aan voor afwijzing:
1. De koopman maakt daadwerkelijk en regelmatig gebruik van zijn plek op het Waterlooplein.
2. Hij voldoet niet aan de specifieke voorwaarden of bepalingen die recht geven op een dergelijke vrijstelling.

De toon is strikt bureaucratisch en gericht op het handhaven van de geldende reglementen. De datum van het document, 23 mei 1940, is zeer betekenisvol. Het is slechts negen dagen na het bombardement op Rotterdam en de Nederlandse capitulatie. Terwijl het land net bezet is door nazi-Duitsland, gaat het dagelijks leven en de gemeentelijke bureaucratie in Amsterdam ogenschijnlijk gewoon door.

Zowel het Waterlooplein als de Dapperbuurt waren in 1940 centra van het Joodse leven en de Joodse handel in Amsterdam. De naam S. Naarden duidt vrijwel zeker op een Joodse marktkoopman. Hoewel deze brief een reguliere administratieve handeling lijkt, krijgt het een wrange bijsmaak door de wetenschap dat de Joodse bevolking al zeer snel na de bezetting te maken zou krijgen met beperkende maatregelen die hun handel en uiteindelijk hun leven onmogelijk zouden maken. Dit document illustreert de continuïteit van het ambtelijk apparaat in de overgangsfase naar de bezettingstijd.