Typoscript (doorslag op grijs papier) met handgeschreven aantekeningen in potlood en inkt.
Origineel
Typoscript (doorslag op grijs papier) met handgeschreven aantekeningen in potlood en inkt. 1 oktober 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Linksboven, diagonaal in potlood geschreven:]
Aanhouden tot bericht is ingekomen.
[Rechtsboven, in inkt geschreven:]
M. de Haan
[Linkerzijde:]
26/69/1 M
[Rechterzijde:]
den Heer D. Zwaan,
Wagenaarstraat 21 III,
Amsterdam-Oost.
Wyk 18.
1 October 1940.
[Inhoud brief:]
Naar ~~aan~~ ^het^ aanleiding van het feit, dat Uw legitimatiekaart voor de dagmarkt Dapperstraat te mijnen kantore is ingeleverd, deel ik U mede, dat U gedurende Uw opname in den Opbouwdienst vrijgesteld zult worden van het betalen van marktgeld, mits U ten spoedigste een verklaring van Uw commandant inlevert, waaruit blijkt, dat U in den Opbouwdienst is opgenomen en waarin tevens is vermeld de datum, waarop dit is geschied.
De Directeur, * Onderwerp: De brief handelt over de administratieve afhandeling van een marktkoopman (D. Zwaan) die zijn werkzaamheden op de Dapperstraat tijdelijk staakt vanwege dienstneming bij de Opbouwdienst.
* Kernboodschap: De heer Zwaan hoeft geen 'marktgeld' (staangeld) te betalen zolang hij bij de Opbouwdienst zit, maar hij moet wel een officieel bewijs van zijn commandant overleggen.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvallen 'den', 'mijnen' en 'geschied').
* Correcties: In de eerste regel is het woord "aan" doorgehaald en vervangen door het woord "het", wat duidt op een correctie tijdens het typen of bij het nalezen. De kanttekening "Aanhouden..." geeft aan dat de administratieve map van deze persoon pas definitief kon worden bijgewerkt zodra de genoemde verklaring binnen was. * Historische periode: De brief is gedateerd op 1 oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* De Opbouwdienst: De Nederlandsche Opbouwdienst (NOD) werd in juli 1940 opgericht. Het was een tijdelijke organisatie bedoeld om de gedemobiliseerde Nederlandse militairen na de capitulatie op te vangen en hen in te zetten voor herstelwerkzaamheden (zoals het opruimen van puin). Later zou deze dienst opgaan in de meer ideologische Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD).
* Lokaliteit: De Dapperstraat is een van de bekendste dagmarkten van Amsterdam. Het document illustreert hoe de overgang van oorlog naar bezetting direct invloed had op de dagelijkse economie en het leven van Amsterdamse marktkooplieden. De Wagenaarstraat, waar de geadresseerde woonde, ligt in de directe nabijheid van de Dappermarkt.