Officiële ambtelijke brief / oproeping. 4 januari 1940. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. Den Heer M. v. Praag, Nwe. Uilenburgerstraat 50, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). [Briefhoofd logo met de drie kruisen van Amsterdam en de letters HG.]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
[Handgeschreven tekst]: Verzonden 4/1-'40.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 27/1/1 M.
BIJLAGE _
ONDERWERP: _

AMSTERDAM (W.) 4 Januari 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer M.v.Praag,
Nwe.Uilenburgerstraat 50,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt gegeven aan de aan U gerichte schriftelijke waarschuwing om Uw plaats op de markt Ten Katestraat regelmatig te bezetten, behoort Uw marktplaats ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten te worden ingetrokken.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 5 Jan.a.s.om 9 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Onderaan de pagina]:
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Administratieve Handhaving: De brief is een voorbeeld van strikte gemeentelijke handhaving. Het Marktwezen controleerde of kooplieden hun toegewezen plekken wel daadwerkelijk gebruikten. Een onbezette plek werd gezien als verspilling van schaarse marktruimte.
* Procedure: De brief volgt een formele escalatie. Er is blijkbaar al een eerdere "schriftelijke waarschuwing" gestuurd. Nu wordt gedreigd met de zwaarste maatregel: intrekking van de marktplaats op basis van "artikel 11 van het Reglement op de Markten".
* Urgentie: De brief is gedateerd op 4 januari en de ontvanger wordt gesommeerd om de volgende ochtend ("5 Jan. a.s.") om 9:00 uur te verschijnen. Dit duidt op een zeer korte termijn en een dwingend karakter.
* Locatie: Het kantoor van het Marktwezen was destijds gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, wat destijds een hypermodern logistiek knooppunt was. * Historisch tijdsbeeld: Januari 1940 valt in de periode van de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Nederland is nog neutraal, maar de dreiging van de Tweede Wereldoorlog hangt in de lucht. De Duitse inval zou pas vier maanden later, in mei 1940, plaatsvinden. Op het moment van schrijven functioneert de Amsterdamse bureaucratie nog volledig volgens de vooroorlogse normen.
* Sociaal-geografische context: De ontvanger, de heer M. van Praag, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat. Dit was het hart van de oude Joodse buurt in het centrum van Amsterdam. Veel Joodse Amsterdammers waren werkzaam in de ambulante handel (markten). De Ten Katestraat, waar de marktplaats zich bevond, ligt in Amsterdam-West (Kinkerbuurt).
* Betekenis voor de persoon: Hoewel dit op het eerste gezicht een routineuze administratieve brief lijkt, was een marktvergunning voor een kleine handelaar in 1940 van levensbelang voor het inkomen. Gezien de naam en het adres is de kans groot dat de heer Van Praag Joods was. Na de Duitse bezetting later dat jaar zouden dergelijke administratieve systemen (vergunningen en registraties) door de bezetter worden misbruikt om Joodse burgers stapsgewijs uit het economische leven te weren en uiteindelijk te isoleren. M. van Praag Gemeente Amsterdam Marktwezen