Intern memorandum / ambtelijke notitie van de Gemeente Amersfoort. Januari 1940 (diverse data tussen 4 en 29 januari). [In kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 27/11/1 1940
DOORGEZONDEN: 1/1 - '40

[Rechtsboven]
27/11/2 M
29/1/40 [initialen]
Ten Kabinette
921

[Linkerkolom]
Nieuw adres v. H. v. Oosten
Verhoevenstraat 92
Amersfoort.
m.i. besluit B. en W.
laten nemen, krachtens
art 36 v.d. V op de m.
algemeen van billijkheid

[Rechterkolom]
heeft op 4 Jan 1940
1/2 jaar betaald f 31.50
m.i.v. 15/1 '40 voor markt-
plaats bedankt, verzocht
restitutie van het te veel
betaalde marktgeld.

betaald f 31.50
van 1/1 - 15/1 '40 van
plaats gebruik gemaakt
2 x 1.35 = 2.70

eventueel te restitueren 28.80

[Onderaan links]
v. Oosten is 72 jaar. Zijn plan was nog
1/2 jaar op de markt te blijven. Door
onaangenaamheden met zijn knecht
die hem na een week zou hebben bestolen
en hem daarna met een hamer
heeft aangevallen, heeft hij besloten
om den handel op te geven.
In dit geval lijkt mij
restitutie wel billijk.
26-1-40 [handtekening]

[Midden onder]
m.i. geen bezwaar, [handtekening]
19-1-40
Welke "aanslag" is dit, die op v. Oosten is gepleegd?
24-1-40 [initialen]

[Rechtsonder]
opgev 26/1
Afgep. 24-1-40 [handtekening] Het document betreft een verzoek om restitutie van marktgeld door de heer H. v. Oosten uit Amersfoort in januari 1940. De heer v. Oosten, een 72-jarige markthandelaar, had voor een half jaar vooruitbetaald (f 31,50). Na slechts twee weken (ter waarde van f 2,70) moest hij zijn handel echter staken.

De reden voor deze plotselinge stopzetting is dramatisch: v. Oosten werd bestolen door zijn eigen knecht, die hem vervolgens met een hamer aanviel. Vanwege dit incident en zijn hoge leeftijd besloot hij te stoppen met werken.

De ambtelijke molen beoordeelt dit verzoek positief. Men vindt teruggaaf van het resterende bedrag (f 28,80) "billijk" (rechtvaardig) gezien de uitzonderlijke en gewelddadige omstandigheden. Er wordt verwezen naar Artikel 36 van de Verordening op de Markten. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de lokale rechtvaardigheid in Amersfoort, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940). Het toont aan dat ambtelijke beslissingen destijds niet louter op regels, maar ook op menselijke maat en "billijkheid" werden gebaseerd.

De Verhoevenstraat 92 in Amersfoort, waar de heer v. Oosten woonde, bevindt zich in de wijk De Koppel/Vermeerkwartier, een buurt die destijds veel arbeiders en kleine zelfstandigen huisvestte. Het document illustreert de kwetsbaarheid van kleine handelaren: een conflict met personeel kon direct leiden tot het einde van een bedrijfsvoering. De handgeschreven opmerking over de "aanslag" (de hameroverval) suggereert dat dit incident indruk maakte of nader onderzoek vereiste binnen de gemeentelijke administratie. M. No