Ambtelijke brief / voordracht. De Directeur (waarschijnlijk van de Marktwezen of een gerelateerde gemeentelijke dienst), Amsterdam. Initialen linksboven: vP/HG. Referentienummer: 27/11/2 M. [Rechtsboven, handgeschreven:]
ten. Hr. de Kan.
ten. Hr. Müller

[Linksboven, getypt:]
vP/HG.

27/11/2 M.

[Midden/rechts, getypt met handgeschreven toevoeging:]
Verzonden 29/1-140. [sic, bedoeld is 1940] 29 Januari 1940.

Teruggave marktgeld
aan G.van Oosten.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat G.van Oosten,
Verhoevenstraat 92, Amersfoort, het voor een plaats op de
markt Ten Katestraat verschuldigde marktgeld voor het eerste
kalenderhalfjaar van 1940 ten bedrage van ƒ 31,50 heeft be-
taald. Van Oosten is 72 jaar oud en hij was van plan om na
afloop van dit kalenderhalfjaar voor zijn marktplaats te
bedanken. Omstreeks 13 Januari jl. is hem evenwel gebleken,
dat hij door een knecht werd bestolen, terwijl die knecht
toen een aanslag op hem heeft gepleegd en hem met een hamer
heeft geslagen. Van Oosten heeft thans besloten om den handel
op te geven en hij bezoekt de markt niet meer. Hij heeft een
verzoek ingediend om het door hem te veel betaalde marktgeld
te restitueeren, hetgeen mij billijk voorkomt. Indien hij
volgens het tarief per kalenderweek had betaald, zou hij
tot en met 13 Januari jl. een bedrag van ƒ 2,70 zijn schuldig
geweest; ik geef daarom beleefd in overweging wel te willen
bevorderen, dat hem bij besluit van Burgemeester en Wethou-
ders een bedrag van ƒ 28,80 wordt terug gegeven, zulks op
gronden van billijkheid, krachtens artikel 36 van de Verorde-
ning op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden.

De Directeur,

--- * Inhoud: De brief is een formeel advies van een directeur aan de wethouder om een gedeeltelijke restitutie van marktgeld goed te keuren. De 72-jarige koopman G. van Oosten uit Amersfoort, die een standplaats had op de Ten Katemarkt in Amsterdam, is slachtoffer geworden van een gewelddadige diefstal door zijn eigen knecht. Hierdoor is hij genoodzaakt direct te stoppen met zijn werkzaamheden.
* Argumentatie: De directeur voert "billijkheid" (rechtvaardigheid/redelijkheid) aan als reden voor de teruggave. Hoewel het marktgeld voor een half jaar vooruit was betaald (ƒ 31,50), wordt voorgesteld om alleen de feitelijk gebruikte periode tot de datum van de aanslag (13 januari) in rekening te brengen tegen het weektarief (ƒ 2,70). Het verschil van ƒ 28,80 dient te worden gerestitueerd.
* Juridische basis: Er wordt specifiek verwezen naar artikel 36 van de toenmalige "Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden" om de teruggave juridisch te onderbouwen.
* Status: De handgeschreven aantekeningen wijzen erop dat het document is behandeld door verschillende ambtenaren (De Kan, Müller) en dat de brief daadwerkelijk is verzonden op 29 januari 1940.

--- * Tijdsgeest: Het document dateert van januari 1940, de periode van de 'Mobilisatie' in Nederland, slechts enkele maanden voor de Duitse inval. Ondanks de dreigende oorlogssituatie draaide de gemeentelijke administratie en de marktvisie in Amsterdam nog op reguliere wijze door.
* Locatie: De Ten Katestraat (Ten Katemarkt) in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke dagmarkt. Het feit dat de heer Van Oosten vanuit Amersfoort naar Amsterdam reisde voor zijn handel, getuigt van de regionale functie van deze markten.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een inkijkje in de kwetsbaarheid van oudere marktkooplieden. Een "knecht" was destijds een gebruikelijke term voor een werknemer of assistent. De brute overval met een hamer was blijkbaar zo traumatisch dat de man op hoge leeftijd direct besloot zijn nering te staken.
* Administratieve cultuur: Het document illustreert de formele, hoffelijke taal van die tijd ("heb ik de eer U te berichten", "beleefd in overweging wel te willen bevorderen"). Het toont ook aan dat er binnen de bureaucratie ruimte was voor individuele menselijke maat en redelijkheid (billijkheid) bij calamiteiten. G. van Oosten Marktwezen