Officiële brief/aanmaning. 24 januari 1940. De Directeur van het Marktwezen. Den Heer M. Elzas, Jodenbreestraat 41 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). [Logo: Drie kruisen van Amsterdam in een gestileerd poortgebouw]

MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG.

[Handgeschreven in potlood: Verzonden 24/1-'40]

TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 27/14/1 M.
BIJLAGE __
ONDERWERP :

AMSTERDAM (W.) 24 Januari 1940
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer M. Elzas,
Jodenbreestraat 41 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Ten Katestraat te betalen, waarschuw ik U hierbij, dat U alsnog vóór 28 Januari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wijs U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blijft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 29 Januari a.s. onherroepelijk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (bijvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellijk mijn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Toon en taal: De brief is geschreven in een formele, ambtelijke en dwingende toon. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "den Heer", "in gebreke is gebleven").
* Inhoud: Het betreft een laatste waarschuwing (sommatie). De heer Elzas heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn vaste staanplaats op de Ten Katemarkt. Er wordt een zeer korte termijn gesteld (vier dagen) om te betalen, anders verliest hij zijn vergunning op basis van het marktreglement.
* Bureaucratic proces: De brief bevat administratieve details zoals een modelnummer onderaan (Model No. 8) en een stempel/kenmerk van verzending. Er wordt ruimte gelaten voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van sociale steun, wat duidt op de economische realiteit van die tijd. * Historische periode: De brief dateert van januari 1940. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de dreiging van de Tweede Wereldoorlog was groot (de Duitse inval volgde in mei 1940).
* Locatie: De ontvanger, de heer Elzas, woonde in de Jodenbreestraat. Gezien de naam en de locatie is de kans zeer groot dat de geadresseerde een Joodse marktkopman was. De Jodenbreestraat was het hart van de oude Joodse buurt in Amsterdam.
* Sociaal-economisch: De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke volksmarkt. Het feit dat de brief rept over "steun genieten" (een uitkering) als mogelijke reden voor wanbetaling, wijst op de armoede en economische onzekerheid van veel marktkooplieden aan de vooravond van de bezetting. Dit soort administratieve dossiers van het Marktwezen bleven tijdens de bezetting bewaard en werden door de bezetter vaak misbruikt om Joodse ondernemers uit het economische leven te weren.