Handgeschreven brief (verzoekschrift). 7 mei 1940. L. Biel, Waterlooplein 96, Amsterdam. Waarschijnlijk de marktmeester of het gemeentebestuur van Amsterdam (gezien de context van de Ten Katemarkt). № 27/35/1 M. 1940 10/5

M. H. / A'dam 7 Mei 1940

In antwoord op Uw schrijven
waarin U mijn plaats in de ten katestraat
hebt ontnomen bericht ik U dat ik
mijn plaats in geen 10 weken kon
bezetten daar ik mijn pols had
gebroken tevens deel ik U mede dat
ik een zaak ben begonnen in verse en
gebakken vis.
Daar ik eerst moet afzien of deze
zaak voor mij loonend is vraag ik
U beleefd of ik niet een half jaar
uitstel kan krijgen.
Het marktgeld zal ik op tijd bij den
marktmeester voldoen.
Hopend dat U aan mijn verzoek zult
voldoen, U bij voorbaat dankend
teeken met de meeste
Hoogachting
L. Biel
Waterlooplein 96
Alhier

28 * Kern van de brief: De afzender, L. Biel, reageert op een besluit waarbij zijn vaste marktplaats in de Ten Katestraat is ingetrokken ("ontnomen").
* Argumentatie: Biel voert twee redenen aan voor zijn afwezigheid en vraagt om clementie. Ten eerste kon hij de plaats gedurende tien weken niet bezetten vanwege een gebroken pols. Ten tweede is hij een nieuwe onderneming gestart in de verkoop van verse en gebakken vis.
* Verzoek: Hij vraagt om een uitstel van zes maanden om te kunnen bepalen of zijn nieuwe viszaak rendabel ("loonend") genoeg is. Hij belooft hierbij dat het verschuldigde marktgeld tijdig aan de marktmeester betaald zal worden.
* Taalgebruik: De brief is opgesteld in een beleefde, enigszins formele stijl die kenmerkend is voor correspondentie met instanties in die tijd (bijv. "Mijne Heeren" afgekort als M. H., "teeken met de meeste Hoogachting"). * Historisch perspectief: De datum van de brief, 7 mei 1940, is saillant. Dit is slechts drie dagen voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). De handgeschreven aantekening "10/5" bovenin de kantlijn suggereert dat de brief is binnengekomen of verwerkt op de dag dat de oorlog in Nederland uitbrak.
* Sociaal-economisch: De brief biedt een inkijkje in het dagelijks leven van Amsterdamse marktkooplieden. De Ten Katestraat was (en is) een belangrijke marktlocatie in Amsterdam-West. De afzender woonde zelf aan het Waterlooplein, destijds het centrum van de Joodse buurt en eveneens een bekende marktplaats.
* Archivistische waarde: Dergelijke documenten zijn waardevol voor genealogisch onderzoek en voor het in kaart brengen van de economische geschiedenis van de Amsterdamse markten vlak voor de ingrijpende veranderingen van de bezettingsjaren. L. Biel