Archiefdocument
Origineel
6 september 1940 27/10/
Adressant W Sierra heeft een vaste plaats op de
vischmarkt doch betaalt reeds eenige weken het
verlicht tarief ad fl 1.35, daar hij samen met pl 6 A
Waterman één plaats inneemt. Bij opschuiving overeen-
komstig de voorschriften, zou hij niet aan de beurt
komen, in de Ten Katestraat, verlicht gedeelte. De pl 6
A Waterman heeft op het verlicht gedeelte een vaste plaats
en verzoekt toestemming zich te doen assisteren door W Sierra.
Nu kan worden toegestaan dat twee vaste pl.houders
slechts één plaats innemen. Echter moet m.i. uitdruk-
kelijk worden bepaald dat A Waterman zelf bij zijn stal
aanwezig moet zijn en dat W Sierra bij afwezigheid
van A Waterman geen gebruik mag maken bij opschu-
ving van de ancienniteitsrechten van Waterman.
Ik adviseer een en ander schriftelijk vast te leggen.
Amsterdam 6 Sept '40
(w.g.) [Paraaf/Handtekening] De tekst betreft een ambtelijk advies over een specifieke situatie op de vismarkt in de Ten Katestraat te Amsterdam. Twee marktkooplieden, de heren W. Sierra en A. Waterman, delen één standplaats om kosten te besparen (het zogenaamde "verlicht tarief" van 1,35 gulden).
De kern van het probleem is de 'opschuivingsregeling' en de bijbehorende anciënniteitsrechten (rechten op basis van het aantal jaren dat men op de markt staat). De adviseur stelt voor dat Sierra Waterman mag assisteren op diens plek, maar stelt daar een harde voorwaarde aan: Sierra mag bij afwezigheid van Waterman geen aanspraak maken op de senioriteitsrechten van Waterman. Dit moet voorkomen dat Sierra via een 'achterdeur' een betere plek of status krijgt dan waar hij op basis van zijn eigen inschrijving recht op heeft. De adviseur raadt aan dit formeel-juridisch vast te leggen om toekomstige conflicten bij het herindelen van de marktplaatsen te voorkomen. Het document is gedateerd op 6 september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Ondanks de oorlogssituatie laten dergelijke documenten zien dat de dagelijkse bureaucratie en de regulering van de Amsterdamse markten (zoals de bekende Ten Katemarkt in Oud-West) gewoon doorgingen.
De marktreglementen waren destijds zeer strikt wat betreft de toewijzing van plaatsen; de "opschuiving" was een cruciaal proces waarbij kooplieden bij het vrijkomen van een plek naar een commercieel gunstigere locatie mochten verhuizen op basis van hun anciënniteit. In de crisistijd van de jaren '30 en het begin van de bezetting was het delen van een kraam (zoals Sierra en Waterman hier doen) een veelvoorkomende manier om de vaste lasten te drukken.