Getypte brief (doorslag op doorschrijf- of carbonpapier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op doorschrijf- of carbonpapier). 13 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten van de gemeente Amsterdam). [Handgeschreven:] extra
VP/HG.
den Heer W. Vierra,
Jac.v.Lennepstraat 122 III,
Amsterdam-West.
Wijk 12.
27/70/2 M. 13 September 1940.
Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 29 Augustus jl. bericht ik U, dat dezerzijds tegen inwilliging van het daarin vervatte verzoek geen bezwaar bestaat, mits U er rekening mede houdt, dat U Waterman niet op diens marktplaats moogt vervangen. U moogt hem daar uitsluitend behulpzaam zijn, als hij er ook zelf aanwezig is.
De Directeur, De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer W. Vierra. De directeur verleent toestemming voor het verzoek (waarschijnlijk om assistentie te verlenen op de markt), maar stelt hierbij een zeer specifieke en dwingende voorwaarde. Vierra mag de persoon genaamd "Waterman" uitsluitend helpen op de marktplaats, maar hem expliciet niet vervangen. Dit betekent dat Waterman fysiek aanwezig moet zijn wil Vierra daar werkzaamheden mogen verrichten. De toon is ambtelijk en de instructie is strikt geformuleerd. Dit document is gedateerd in september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De historische context van deze periode is cruciaal voor het begrijpen van de mogelijke lading van deze brief:
- Anti-Joodse maatregelen: De naam "Waterman" is een veelvoorkomende Joodse achternaam. In 1940 begonnen de bezetter en de meewerkende Nederlandse overheden met het registreren en beperken van Joodse economische activiteiten. De strikte regel dat een helper (Vierra) de marktkoopman (Waterman) niet mocht vervangen, werd vaak toegepast om te voorkomen dat zaken van Joden werden overgenomen of voortgezet door niet-Joden wanneer de Joodse eigenaar zelf niet meer mocht of kon werken.
- Willy Vierra: De geadresseerde, W. Vierra (Willy Vierra), was een bekende Amsterdamse marktkoopman en professioneel bokser van Surinaamse afkomst. Zijn rol als helper van een (vermoedelijk) Joodse collega op de markt past in het beeld van de sociale verhoudingen en de onderlinge hulp op de Amsterdamse markten in die tijd.
- Bureaucratie onder bezetting: De brief toont hoe de gemeentelijke bureaucratie de bestaande marktverordeningen strikt bleef handhaven (of aanscherpte) in een tijd waarin de vrijheden van specifieke groepen burgers systematisch werden ingeperkt. W. Vierra Gemeente Amsterdam