20 oktober 1940. J. Hartgers Jr., Standplaatshouder. Vermoedelijk het bureau Marktwezen of de Marktmeester (gezien de aanhef "M H." – mogelijk Markt Hoofd – en de kantlijnnotitie "M.i. Insp." voor 'Mijns inziens Inspectie'). № 27/98/1 M. 1940 $^{30}/_{10}$
Amsterdam 20 Oct 1940.

M H.
M.i. Insp.

Naar aanleiding van u kaartschrijven
dat ik niet geregeld twee maal per
week kom is de oorzaak, dat ik
naar verschillende markten in het
zuiden kom, en $^{het}$ reizen duurt nu
veel en veel langer als voorheen,
naar Heerlen bijvoorbeeld twee
dagen onderweg en nog zeer laat
thuis, en dan nog dat men tusschen
door moet zoeken naar handel,
want dat is ook moeilijk
Hopende dat ik een gunstig antwoord
van u krijg, anders moet ik eenige
buitenmarkten laten schieten en dat
is ook zonden.

Hoogachtend
J Hartgers Jr.
Kat. Dijkstr. 4
Standplaatshouder ten Waterkant. De brief is een reactie van een marktkoopman op een officiële waarschuwing ("kaartschrijven") over zijn onregelmatige aanwezigheid op zijn vaste standplaats. Hartgers Jr. voert overmacht aan als reden: hij bezoekt ook markten in het zuiden van het land (zoals Heerlen), wat door de oorlogsomstandigheden veel meer tijd in beslag neemt dan voorheen. Daarnaast wijst hij op de groeiende schaarste; hij moet veel tijd investeren in het "zoeken naar handel" (inkoop van goederen). Het taalgebruik is beleefd doch enigszins informeel ("u" in plaats van "uw", "zonden" voor 'zonde'), wat typerend is voor de correspondentie van kleine neringdoenden uit die tijd. Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De klacht van de afzender dat het reizen "veel en veel langer" duurt, is een direct gevolg van de ontregelde infrastructuur, brandstoftekorten en beperkingen in het treinverkeer onder het nieuwe regime. Ook de opmerking over de moeilijke zoektocht naar "handel" illustreert de beginnende schaarste en de ontwrichting van de normale handelsketens in de vroege bezettingsjaren. Het adres "Kat. Dijkstr. 4" verwijst waarschijnlijk naar de Kattenburgerstraat in Amsterdam, een buurt die destijds nauw verbonden was met de bedrijvigheid rondom de haven en het water ("Waterkant"). J. Hartgers Marktwezen