Administratieve kaart/notitie betreffende bevolkingsregistratie en arbeidsinzet. Diverse data in november en december 1940. [Linkerbovenzijde, stempel in kader]
BIJBLAD VAN:
M. No. 27/104/1 1940
DOORGEZONDEN: 18/11

[Rechterbovenzijde]
mw. Kossen - Prins
pl. 360 ten Katestraat
adres onbekend

Zoodra adres bekend is, informeeren of
K. vrijwillig naar D. is gegaan of in
werkverschaffing.

[Midden rechts]
Gezien
20-11-40
[Onleesbare paraaf, mogelijk 'de Kan']

[Midden links]
Th. Vrij,
met ingang van
18 nov. is afgevoerd s.v.p.
[Paraaf 'Vrij'] [Paraaf 'Smid'?, 19/12 '40]

[Onderaan rechts]
Th. v. Haar
m.i. als bedanking
accepteeren, m. Kossen-
Prins is volgens inlichting
uit bevolkingsregister
naar Duitschland
vertrokken. [Paraaf 'Smid'?, 17/12 '40]

[Onderaan links, in potlood/rood]
vroeger
P 23/12 '40

[Onderaan midden]
Gezien
18-12-40
[Paraaf v.d. Haar]

[Marges]
Rechtsboven: 1002
Linksonder: Alg. Zaken Model No. 14 / 10.000-10-1937-1016 * Onderwerp: Het document handelt over de administratieve afhandeling van het vertrek van mw. Kossen-Prins naar Duitsland ("D.").
* Onderzoeksvraag: De administratie stelt expliciet de vraag of het vertrek "vrijwillig" was of in het kader van de "werkverschaffing" (arbeidsinzet). Dit is tekenend voor de vroege bezettingsperiode waarin de Duitse autoriteiten en de Nederlandse bureaucratie grip probeerden te krijgen op de arbeidsstroom naar Duitsland.
* Administratieve proces: Het document toont een keten van controles ("Gezien"). De notitie van Th. v. Haar concludeert dat de inschrijving als "bedanking" (beëindiging van een uitkering of dossier) geaccepteerd kan worden omdat de betrokkene volgens het bevolkingsregister naar Duitsland is vertrokken.
* Datumcontext: De mutaties vinden plaats in november/december 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting. Dit document is een voorbeeld van hoe de Nederlandse bureaucratie tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef functioneren onder Duits toezicht. De term "werkverschaffing" werd in deze periode steeds vaker synoniem met de (al dan niet gedwongen) tewerkstelling in Duitsland. De nauwgezette registratie van wie er "vrijwillig" ging, was voor de autoriteiten van belang voor zowel de sociale zekerheid als voor de controle op de bevolking. De locatie Ten Katestraat duidt zeer waarschijnlijk op Amsterdam-West. De vermelding "afgevoerd" is de standaard bureaucratische term voor het uitschrijven uit een register.