Handgeschreven brief/notitie. 18 november 1940 (gebaseerd op de aantekening bovenaan: 18/11). M. Kaszen-Prins (of mogelijk Kossen-Prins). № 27/104/1M. 1940 18/11
Amsterdam
ni Insp
M

Daar ik genoodzaakt ben,
om in Duitschland te gaan
werken.
Stuur ik mijn plaats bewijs
terug

M. Kaszen. Prins. * Inhoud: De schrijfster meldt dat zij zich gedwongen voelt ("genoodzaakt ben") om in Duitsland te gaan werken. Als gevolg hiervan stuurt zij haar "plaats bewijs" (plaatsbewijs) terug naar de betreffende instantie.
* Handschrift: Het betreft een zeer verzorgd en duidelijk handschrift in de stijl van het midden van de 20e eeuw.
* Taalgebruik: De spelling is conform de toenmalige norm (bijv. "Duitschland"). De term "genoodzaakt" suggereert een externe druk, zoals economische noodzaak of druk vanuit een overheidsinstantie.
* Administratieve sporen: Bovenaan het document zijn diverse administratieve aantekeningen geplaatst, waaronder een dossiernummer en een paraaf ("ni Insp"), wat duidt op verwerking door een gemeentelijke of sociale dienst in Amsterdam. Dit document dateert van november 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden Nederlandse werklozen door de Gewestelijke Arbeidsbureaus onder druk gezet om in Duitsland te gaan werken (de vroege fase van de Arbeitseinsatz). Wie weigerde, liep het risico zijn of haar uitkering te verliezen.

De term "plaats bewijs" verwijst vermoedelijk naar een bewijs van inschrijving voor lokale werkverschaffing of een andere sociale voorziening die de schrijfster opgeeft omdat zij naar het buitenland vertrekt. Het document is een treffend voorbeeld van hoe de bezetting en de economische situatie direct ingrepen in de levens van individuele burgers. M. Kaszen