Dienstnota / Intern rapport van de Directie Marktwezen. [Koptekst/Stempels]
№ 27 / 110 / 1 M. 1940 20/12
Directie Marktwezen

[Linker kantlijn]
21/12/40 [paraaf]

[Hoofdtekst]
Vrijdag den 13 December ’40 des n.m.
omstreeks 5:45 waren de navolgende
plhouders op de vischmarkt ter Katestr.
nog op hun plaats aanwezig 27/110/2

pl 3 J. Tuijp Anjovisstraat 297 Volendam 1e melding
pl 5 J. Tol Tuinstraat Wijk 7-133 Volendam 3 1e melding
pl 13 J. Broer Dril 77 Volendam 4 1e melding

Verzoeke de noodige maatregelen te treffen.

[Voetnoten/Afhandeling]
model briefje
waarschuwing 18-12-’40
[paraaf: de Waay]
gedaan 24-12-’40 [paraaf] Het document is een ambtelijk verslag van een inspecteur of controleur van de Directie Marktwezen. Op vrijdag 13 december 1940 werd geconstateerd dat drie "plhouders" (plekhouders/marktkraamhouders) om 17:45 uur nog op hun staanplaats op de vismarkt aanwezig waren. In die tijd gold er vaak een strikt reglement over wanneer de markt ontruimd moest zijn, mede in verband met de verduisteringsmaatregelen en de spertijd (avondklok) tijdens de Duitse bezetting.

Opvallende details:
* Personen: De drie genoemde mannen (Tuijp, Tol en Broer) dragen typische Volendamse achternamen. Volendamse visverkopers waren destijds (en zijn nog steeds) een prominente verschijning op markten in Amsterdam en omstreken.
* Adressen: De adressen "Anjovisstraat", "Tuinstraat" en "Dril" zijn authentieke locaties in Volendam.
* Sanctie: Omdat het voor alle drie de mannen een "1e melding" (eerste overtreding) betrof, werd volstaan met een "model briefje waarschuwing".
* Verwerking: De ambtelijke molen werkte gestaag: de overtreding was op de 13e, de beslissing voor een waarschuwing op de 18e, de registratie bij de administratie op de 20e/21e, en de uiteindelijke verzending ("gedaan") op 24 december. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse handhaving van marktregels aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Ondanks de bezetting bleven de Nederlandse gemeentelijke diensten, zoals de Directie Marktwezen, hun taken uitvoeren volgens de bestaande bureaucratische procedures. De spelling ("vischmarkt", "des n.m.") is representatief voor het Nederlands van voor de spellingshervorming van 1947. De nauwkeurige registratie van wijk- en huisnummers in Volendam duidt op een goed georganiseerd bevolkingsregister en administratieve controle over de marktkooplieden. J. Broer J. Tol J. Tuijp Marktwezen