Getypte brief (doorslag op roze papier). 12 maart 1940. Onbekend, ondertekend namens "De Directeur" (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven:]
ex. Hr. de Boer
ex. Hr. Müller

[Linksboven, getypt:]
VP/HG. [handgeschreven:] extra
30/18/4 M.

[Rechts, getypt:]
12 Maart 1940.

den Heer S. Speijer,
Waterlooplein 25 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 Februari jl.
bericht ik U, dat U, op grond van een door den Heer Directeur
voor Maatschappelijken Steun uitgebracht rapport, vrijstel-
ling van betaling van marktgeld is verleend voor den tijd
van drie weken, namelijk van 14 Januari tot en met 3 Februari
jl.

De Directeur, In deze brief wordt aan de heer S. Speijer medegedeeld dat zijn verzoek om vrijstelling van het betalen van marktgeld is ingewilligd. De vrijstelling betreft een periode van drie weken in het begin van 1940. Opvallend is dat de beslissing is gebaseerd op een rapport van de "Directeur voor Maatschappelijken Steun". Dit wijst erop dat de heer Speijer een aanvraag had gedaan op basis van zijn financiële of sociale situatie; de dienst Maatschappelijke Steun onderzocht of iemand inderdaad onvoldoende middelen had om aan de betalingsverplichtingen te voldoen.

De brief is een administratief bewijsstuk van de interactie tussen een kleine ondernemer (waarschijnlijk een marktkoopman) en de gemeentelijke overheid in de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De datum van de brief, 12 maart 1940, plaatst het document slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De geadresseerde, de heer Speijer, woonde op het Waterlooplein. Dit was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de locatie van de beroemde dagmarkt.

Veel Joodse Amsterdammers waren werkzaam in de handel en op de markt. In de jaren '30 en begin 1940 heerste er nog grote armoede onder een deel van de bevolking als gevolg van de economische crisis. De bemoeienis van de dienst "Maatschappelijken Steun" suggereert dat de heer Speijer het financieel zwaar had. Documenten als deze zijn vaak terug te vinden in archieven die de sociaal-economische positie van de Joodse bevolking in Amsterdam vlak voor de Holocaust belichten. De handgeschreven namen "De Boer" en "Müller" verwijzen waarschijnlijk naar ambtenaren die een kopie van deze beslissing moesten ontvangen voor hun administratie. S. Speijer Marktwezen