Brief (vermoedelijk een concept of kopie voor eigen archief vanwege de vele doorhalingen).
Origineel
Brief (vermoedelijk een concept of kopie voor eigen archief vanwege de vele doorhalingen). 20 februari 1940. [Rechtsboven]
A'dam 20 Februari 1940.
[Adresblok]
Den Edel Groot Achtbaren Heer
Mr. Dr. J.A. van Thiel
Procureur-Generaal bij het
Gerechtshof te Amsterdam
[Linkermarge, in rood]
37/30/212
[Aanhef]
~~Edel Groot Achtbare Heer,~~
Hoog Geachte Heer Van Thiel,
[Hoofdtekst]
~~In navolging~~
Overeenkomstig onze
telephonische afspraak van heden-
morgen heb ik de eer U in bijlage
dezes een exemplaar van het
"Nationale Dagblad" van 18 Januari j.l.
te doen toekomen. De ~~betiteling~~
~~[onleesbare doorgehaalde regel]~~
van "joden" en "marxisten", ~~welke~~
betiteling hoe onjuist ook, ~~[onleesbaar]~~ wat
mij betreft * Vorm en Stijl: De brief hanteert de uiterst formele ambtelijke etiquette van die tijd ("Edel Groot Achtbaren Heer"). De talrijke doorhalingen en correcties wijzen op een zorgvuldige formulering, waarbij de schrijver worstelt met de juiste verwoording van zijn ongenoegen over de inhoud van de krant.
* Kernboodschap: De afzender reageert op een telefoongesprek van die ochtend en stuurt een editie van "Het Nationale Dagblad" (het officiële orgaan van de NSB) op. De focus ligt specifiek op de wijze waarop over "joden" en "marxisten" wordt geschreven.
* Kritische houding: De schrijver plaatst de termen "joden" en "marxisten" tussen aanhalingstekens en bestempelt deze kwalificaties expliciet als "onjuist". Dit duidt op een afkeuring van de nationaalsocialistische retoriek en propaganda. * Tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 20 februari 1940, slechts enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Hoewel Nederland nog neutraal was, hielden de justitiële autoriteiten de activiteiten en publicaties van de NSB nauwlettend in de gaten.
* De geadresseerde: Mr. Dr. Jan Augustinus van Thiel (1884-1944) was een invloedrijk jurist. Als Procureur-Generaal in Amsterdam stond hij bekend om zijn krachtige optreden tegen de NSB vóór de oorlog. Vanwege zijn principiële houding werd hij tijdens de bezetting door de Duitsers ontslagen en gevangengezet; hij overleed in 1944 in gevangenschap.
* Historisch belang: Dit document illustreert de pre-oorlogse waakzaamheid van het Nederlandse Openbaar Ministerie ten aanzien van antisemitisme en politieke polarisatie in de pers. Het toont aan dat de opruiende taal van de NSB-pers reeds voor de bezetting een dossier vormde voor de hoogste gerechtelijke functionarissen.