Brief (mogelijk een doorslag of kopie van een ambtelijk schrijven).
Origineel
Brief (mogelijk een doorslag of kopie van een ambtelijk schrijven). 20 februari 1940. Secretaris van het Marktwezen (Amsterdam). 1 20 Februari 40
37/30/2 den Edel Groot Achtbaren
Amsterdam. Heer Mr.Dr.J.A.van Thiel,
"met verantwoordelykheidsgevoel zou dan ook aan het "werk"
"van deze heeren spoedig een eind maken. Maar voorloopig
"zal de party ze nog wel veilig laten zitten"
Het zal door alle drie de voornoemde ambtenaren
- en niet in het minst door my - op hoogen prys worden ge-
steld, indien de heeren van het Nationale Dagblad terzake
van dit geschryf worden vervolgd. Naar myn bescheiden mee-
ning hebben zy zich schuldig gemaakt aan het misdryf van
artikel 262 jo. 267 Wetboek van Strafrecht, weshalve, inge-
volge artikel 269 van dat Wetboek, een formeele klacht
onzerzyds niet noodig is.
Inmiddels verblyf ik, met de meeste hoogachting,
Secretaris van het Marktwezen. * **Inhoud:** De schrijver citeert een passage (vermoedelijk uit *Het Nationale Dagblad*) waarin de integriteit of bekwaamheid van drie ambtenaren van het Marktwezen in twijfel wordt getrokken. De geciteerde tekst suggereert dat "de partij" (waarschijnlijk geduid op de zittende politieke macht) hen de hand boven het hoofd houdt.
- Juridische argumentatie: De secretaris verzoekt de Procureur-Generaal om strafrechtelijke vervolging. Hij beroept zich op artikel 262 (laster) in verbinding met artikel 267 (belediging van een openbaar lichaam of ambtenaar in functie). Hij wijst er specifiek op dat volgens artikel 269 geen formele klacht van de beledigde partij nodig is voor vervolging wanneer het ambtenaren in functie betreft; het Openbaar Ministerie kan dus ambtshalve optreden.
- Taal en spelling: Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (verantwoordelykheidsgevoel, my, geschryf, misdryf, onzerzyds, verblyf), wat vaker voorkwam in bepaalde administratieve contexten of door de instelling van de typemachine. * Historische periode: Februari 1940. Dit is slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. De politieke spanningen tussen het Nederlandse ambtenarenapparaat en de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) liepen hoog op.
- Het Nationale Dagblad: Dit was het officiële dagblad van de NSB. De krant stond bekend om haar agressieve toon tegenover het "systeem" (de democratische overheid) en individuele ambtenaren die de NSB-agenda dwarsboomden.
- De geadresseerde: Mr. Dr. J.A. van Thiel was de Procureur-Generaal in Amsterdam. Hij speelde in de jaren '30 en begin '40 een cruciale rol in de handhaving van de openbare orde en de aanpak van extremistische uitingen.
- Betekenis: Dit document illustreert de juridische strijd die de gevestigde orde voerde tegen de provocaties van de nationaalsocialistische pers vlak voor het uitbreken van de oorlog in Nederland. Het toont aan hoe ambtenaren bescherming zochten bij de hoogste juridische autoriteiten tegen lastercampagnes.