Archiefdocument
Origineel
Vrijdag 26 januari 1940. [Koptekst midden]
CENTRAAL ORGAAN VAN DEN BOND VAN KLEINHANDELAREN IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT IN NEDERLAND.
Motto in illustratie: HET LAND BOUWT DE BOND HOUDT.
[Linker kolom - Pagina 6]
Concurrentie is strijd om de winst.
Zaakomzet is gebonden aan inkoopkracht. In ’t algemeenheid is dit waar, maar in bijzonderheid is het anders. Laten wij dit nu eens met een klein voorbeeld duidelijk maken.
Vroeger werd veel geld uitgegeven aan drankmisbruik. Hierdoor ontstond omzet bij den kroegbaas. Later werd er propaganda gemaakt voor „Eet meer fruit” of „Eet meer groenten” en hierdoor steeg de omzet bij den groentenhandelaar en daalde de omzet bij den kastelein.
[...]
Ziet eens lezer, als een jongmensch dokter worden wil, dan moet hij daarvoor heel wat jaren studeeren; als iemand scheepskapitein wil worden, komt hij nooit op een groote boot, als hij niet anders dan zeilen op de Kralingsche Plassen kan. En nu een winkelier, daarmede is het toch precies eender. Zeker, het is heelemaal geen kunst een winkel te openen, maar er in te verdienen, is verre van eenvoudig. En dit is toch het doel. Winst maken niet één jaar, neen ieder jaar, dat vereischt ieder jaar opnieuw kennis nemen van al dat nieuwe, dat er voor ieder beroep ontstaat.
[...]
B. TERSTEEG.
[Middelste kolom - Pagina 6]
Wij prefereeren Hollandsch fruit, maar...
Toevallig hoorde ik Zondag j.l. een lezing van den heer Ir. Rietsema voor de K.R.O. microfoon over „Hollandsch fruit”.
De heer Rietsema vertelde enkele interessante dingen over onze Hollandsche fruitteelt. O.a. over de productie en over het groote risico van ons klimaat, als nachtvorsten, droogte, storm, hagel, enz. enz. Eigenlijk is het al jaren bij ons in een fruitland, dat bijna al ons fruit van buitenlandsche oorsprong is. Per geluk, zoo zegt de heer Rietsema, wordt hier wel eens iets nieuws gevonden, doch zoo gaat niet alles is import. Verder ging het over ziektebestrijding, bodemgesteldheid, sorteering, verpakking, kortom, om tot verbeteringen te komen.
[...]
De heer Rietsema sprak ook over „mooi uitziende vruchten, die toch minderwaardig zijn”. Dan denk ik b.v. aan Oranje-perziken, net aardappelen, zonder zout of oud brood met azijn. Eigenlijk moest niet een consument meer accepteeren. Ook in de betere soorten wordt nog veel te veel onrijp goed aangevoerd.
[...]
P. E.
[Rechter pagina - Sectie 'Bondsnieuws']
Woensdag 31 Jan. vergadering van het Bondsbestuur.
Aan belanghebbenden deelen wij mede, dat op bovengenoemden datum een vergadering van het Bondsbestuur zal gehouden worden. Op deze bijeenkomst zullen de verschillende voorstellen van prae-advies voorzien worden, tevens zullen de amendementen op de statutenwijziging besproken worden.
Tevens deelen wij mede, dat de twaalfde Algemeene Vergadering zal gehouden worden op Dinsdag 5 en Woensdag 6 Maart te Rotterdam, zeer waarschijnlijk in het Hotel Coomans.
[...]
Secretaris.
D.E.S., Groningen, viert haar vijftienjarig bestaan.
Op Donderdag 18 Jan. j.l. vierde onze Groningen Afd. Door Eendracht Sterk haar 15-jarig bestaan en wel op luisterrijke wijze. Hoewel de tijdsomstandigheden nu zich niet bijzonder leenen voor een feest, hadden deze toch geen invloed op de stemming van de feestgenooten.
[...]
SECR.
--- Het document is een vakblad voor de Nederlandse groente- en fruithandel uit januari 1940. De toon is zowel informerend als waarschuwend.
- Economische strijd: In het artikel van B. Tersteeg wordt de nadruk gelegd op de noodzaak van vakmanschap. De auteur waarschuwt dat een winkel openen makkelijk is, maar dat het maken van winst constante studie en aanpassing vereist, zeker in de strijd tegen het grootbedrijf. Er wordt een cijfermatige vergelijking gemaakt tussen de marges en kosten van grootbedrijven versus de zelfstandige kleinhandel.
- Productkwaliteit en Nationalisme: Het artikel over fruit ("Wij prefereeren Hollandsch fruit") reflecteert een spanning tussen import en eigen teelt. Er is kritiek op de handel in "onrijp" of enkel op uiterlijk geselecteerd fruit (zoals de Yellow Transparent appel), wat de reputatie van de sector schaadt.
- Organisatiegraad: De rechterpagina toont een actieve verenigingsstructuur (de "Bond"). Ondanks de dreigende oorlogstijd ("hoewel de tijdsomstandigheden nu zich niet bijzonder leenen voor een feest") wordt er vastgehouden aan jubilea en algemene vergaderingen.
--- Dit document is gepubliceerd tijdens de Mobilisatie in Nederland (1939-1940), enkele maanden voor de Duitse inval in mei 1940. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de economische druk was voelbaar.
- Tijdsgeest: De spelling is de toen gebruikelijke vooroorlogse spelling (bijv. "Hollandsch", "jongmensch"). De tekst ademt de sfeer van de verzuiling en de opkomst van de moderne vakorganisaties die de belangen van de kleine middenstander moesten beschermen tegen de opkomende industrialisatie en schaalvergroting in de detailhandel.
- Locatie: De vermelding van Hotel Coomans in Rotterdam als vergaderlocatie is historisch wrang; dit hotel zou slechts enkele maanden later, tijdens het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940, volledig worden verwoest.
- Sector: De groente- en fruitsector was cruciaal voor de Nederlandse voedselvoorziening, zeker met het oog op dreigende schaarste en distributie die de oorlog met zich mee zou brengen. B. Tersteeg Rietsema sprak (De heer) Rietsema vertelde (De heer)