Archief 745
Inventaris 745-326
Pagina 187
Dossier 7
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijk rapport/brief (concept met doorhalingen).

10 januari 1940.

Origineel

Ambtelijk rapport/brief (concept met doorhalingen). 10 januari 1940. [Rechtsboven:]
A’dam 10-1-40
W. v. M.

[Midden boven, in rood potlood/krijt:]
3 | 5 | 1 | M

[Linksboven:]
Bestrijding gladheid op de Centrale Markt op 8 en 9 Jan. ’40.

[Hoofdtekst:]
Ingevolge Uwe opdracht U te rapporteren naar aanleiding van de bewering van het Handelsblad van Dinsdagavond 9 Jan. j.l., “dat de eenige plek in Amsterdam, waar men (’s morgens vroeg op 9 Januari) géén maatregelen tegen de gladheid genomen had, de Centrale Markt bleek te zijn, enz.”, heb ik de eer U het volgende te berichten.

[Ingevoegde passage gemarkeerd met #:] * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (gebruik van de naamvals-’n’ in "den Heer", "den middag").
* Inhoud: De schrijver verdedigt het beleid van de marktmeester tegenover een negatief bericht in de krant (Het Handelsblad). Er wordt zeer gedetailleerd ingegaan op de logistiek: de exacte tijden van strooien (tussen 4 en 5 uur 's nachts) en de hoeveelheid materiaal (5 kubieke meter zand en sintels).
* Vergelijking: Om de inspanning te legitimeren, wordt een vergelijking getrokken met de Amsterdamse busroutes. De bewering is dat er op de markt naar verhouding meer gestrooid is dan op een lange busroute naar Sloten, wat moet aantonen dat de krant ongelijk had.
* Correcties: Het document is een werkversie. De auteur heeft passages verplaatst (gemarkeerd met het #-teken) en aan het eind een verwijzing naar bijlagen doorgehaald, mogelijk omdat de brief zelf al overtuigend genoeg werd geacht. Dit document stamt uit de winter van 1939-1940, een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland. De "Centrale Markt" (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. In januari 1940 was Nederland nog neutraal, maar de mobilisatie was in volle gang. Efficiëntie en een goede publieke opinie waren essentieel voor de gemeentelijke diensten. De gevoeligheid voor kritiek in de pers over zoiets praktisch als gladheidsbestrijding laat zien hoe nauwlettend de overheid in die tijd haar eigen functioneren bewaakte. De vermelding van "sintels" (asresten uit kolenkachels) als strooimiddel is typerend voor deze periode, waarin zout nog kostbaar of schaars kon zijn.

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (gebruik van de naamvals-’n’ in "den Heer", "den middag").
  • Inhoud: De schrijver verdedigt het beleid van de marktmeester tegenover een negatief bericht in de krant (Het Handelsblad). Er wordt zeer gedetailleerd ingegaan op de logistiek: de exacte tijden van strooien (tussen 4 en 5 uur 's nachts) en de hoeveelheid materiaal (5 kubieke meter zand en sintels).
  • Vergelijking: Om de inspanning te legitimeren, wordt een vergelijking getrokken met de Amsterdamse busroutes. De bewering is dat er op de markt naar verhouding meer gestrooid is dan op een lange busroute naar Sloten, wat moet aantonen dat de krant ongelijk had.
  • Correcties: Het document is een werkversie. De auteur heeft passages verplaatst (gemarkeerd met het #-teken) en aan het eind een verwijzing naar bijlagen doorgehaald, mogelijk omdat de brief zelf al overtuigend genoeg werd geacht.

Historische Context

Dit document stamt uit de winter van 1939-1940, een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland. De "Centrale Markt" (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. In januari 1940 was Nederland nog neutraal, maar de mobilisatie was in volle gang. Efficiëntie en een goede publieke opinie waren essentieel voor de gemeentelijke diensten. De gevoeligheid voor kritiek in de pers over zoiets praktisch als gladheidsbestrijding laat zien hoe nauwlettend de overheid in die tijd haar eigen functioneren bewaakte. De vermelding van "sintels" (asresten uit kolenkachels) als strooimiddel is typerend voor deze periode, waarin zout nog kostbaar of schaars kon zijn.

Locaties

Amsterdam (A'dam).

Gerelateerde Documenten 6