Concept-akte van oprichting voor een stichting.
Origineel
Concept-akte van oprichting voor een stichting. [Bovenaan de pagina, handgeschreven en deels doorgehaald:]
~~Vervoersorganisatie Centrale Markt~~ Concept - akte oprichting Stichting ~~van de~~ [Handwritten: Amsterdamsche Marktterrein Vervoer]
Artikel 1.
De Stichting is genaamd: "~~Vervoersorganisatie Centrale Markt~~" [Handwritten: Stichting Amsterdamsche Marktterrein Vervoer]
Zy is gevestigd te Amsterdam.
Artikel 2.
De Stichting stelt zich ten doel te bevorderen, dat de aan- en afvoer van goederen naar en van de Centrale Markt te Amsterdam op de meest economische wyze geschiedt, teneinde aldus de belangen der contribuanten van de stichting zoo goed mogelyk te behartigen, een en ander in den ruimsten zin.
By de uitvoering harer taak zal zy zooveel mogelyk samenwerking zoeken met den heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam.
Het bestuur der stichting kan, mits met schriftelyke toestemming van den Directeur van het Marktwezen, besluiten de taak van de stichting by voortduring of tydelyk tot aanverwante doelstellingen uit te breiden.
[Handgeschreven tussenregel:] ~~wie kan lid zyn~~
Artikel 3.
Contribuanten der Stichting zyn: de op de Amsterdamsche Centrale Markt gevestigde grossiers en veilings-exploitante(n), die als [Handgeschreven: contribuant] zyn toegelaten.
De toelating als contribuant geschiedt door het Bestuur der stichting, doch kan, zoo dit afwyzend beschikt, mede plaats vinden op gezag van den Directeur van het Marktwezen, by wien alsdan de uiteindelyke beslissing berust.
Artikel 4.
Het bestuur is, met goedkeuring van den Directeur van het Marktwezen, bevoegd om de door hem gewenscht geachte regelingen vast te stellen, in verband staande met het doel der stichting; speciaal om:
1e. den contribuanten - eventueel in overleg of in contract met een of meer organisaties van schippers, van expediteurs of van andere vervoerders of met vervoerders individueel - voor te schryven op welke wyze - dat wil zeggen door welke middelen van vervoer - zy hun aanvoeren naar of hun afvoeren van de Centrale Markt te Amsterdam zullen doen bewerkstelligen.
2e. om - eventueel in overleg of in contract met een of meer organisaties van schippers, van expediteurs of van andere vervoerders of met vervoerders individueel - de tarieven en verdere voorwaarden vast te stellen, waaronder de contribuanten de onder 1e bedoelde aan- en afvoeren moeten doen bewerkstelligen.
Het bestuur is bevoegd, om aan bepaalde contribuanten in byzondere gevallen te zyner beoordeeling, - mits de Directeur van het Marktwezen daartoe toestemming verleent en geen contractueele verplichtingen van de Stichting zich daartegen verzetten - voor bepaalden of onbepaalden tyd een door het Bestuur schriftelyk te bepalen afwyking van de in het vorige lid bedoelde regelingen toe te staan, onder door het Bestuur, met goedkeuring van den Directeur van het Marktwezen te stellen voorwaarden, welke onder meer kunnen inhouden, dat de contribuant, wien de afwyking wordt toegestaan, aan de Stichting een door het Bestuur te bepalen extra heffing betaalt, welke heffing door het Bestuur kan worden vastgesteld naar rato van den omvang van den aan- of afvoer waarvoor de contribuant afwyking van de in het vorige lid bedoelde regelingen verlangt.
[Handgeschreven in linker marge bij Art. 4:] Een entreegeld van f 5,- betalen, alsmede
Artikel 5.
Contribuanten zullen ter voorziening in de geldmiddelen der stichting ~~een maandelyksche bydrage in de kas der stichting storten, waarvan het bedrag telken jare wordt vastgesteld door de jaarlyksche vergadering van contribuanten.~~
[Handgeschreven in linker marge bij Art. 5:] F Voor de eerste maal wordt deze bijdrage gesteld op f. 1.- per kalenderjaar deze bepaling blijft in kracht tot de eerst volgende jaarvergadering v Contribuanten
[Vervolg Artikel 5:] [Handgeschreven teken: F] zyn voorts verplicht om de door het Bestuur ingevolge artikel 4 vastgestelde regelingen en/of de ingevolge het tweede lid van artikel 4 by afwyking van regelingen door het Bestuur gestelde voorwaarden stipt na te leven.
Artikel 6.
Wanneer een contribuant de door hem krachtens artikel 5 verschuldigde bedragen niet uiterlyk op den derden dag na dien welke daarvoor door het Bestuur aangewezen was, voldoet, of een andere verplichting niet nakomt kan... [tekst breekt af aan onderzijde] * Juridische structuur: Het document beschrijft een stichting die fungeert als een regulerend orgaan voor transport. Opvallend is de sterke afhankelijkheid van de "Directeur van het Marktwezen", die een vetorecht lijkt te hebben op bestuursbesluiten en toelating van leden. Dit wijst op een semipublieke functie.
* Economische context: De stichting beoogt "economische" vervoersmethoden af te dwingen. Artikel 4 geeft het bestuur verregaande bevoegdheden om te bepalen hoe (welke vervoersmiddelen) en tegen welke tarieven goederen vervoerd worden. Dit suggereert een poging om een wildgroei aan transporteurs tegen te gaan of een monopolie/kartel-achtige structuur te organiseren ten behoeve van efficiëntie.
* Financiën: De handgeschreven wijzigingen in artikel 5 tonen een verschuiving van een variabele maandelijkse bijdrage naar een vastgesteld bedrag van 1 gulden per jaar voor de eerste periode, aangevuld met een entreegeld van 5 gulden.
* Tekstuele wijzigingen: De naamswijziging van "Vervoersorganisatie Centrale Markt" naar "Stichting Amsterdamsche Marktterrein Vervoer" duidt op een formalisering van de rechtspersoon tijdens het opstellen van de akte. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was het logistieke hart voor de voedselvoorziening van de stad. In de beginjaren was er sprake van enorme drukte en logistieke chaos door de vele individuele handelaren en transporteurs.
Dergelijke stichtingen werden vaak in het leven geroepen om de chaos te reguleren en de invloed van de gemeente (via de Dienst van het Marktwezen) te waarborgen. De genoemde bedragen (f 1,- en f 5,-) passen bij het prijspeil van de vooroorlogse jaren of de vroege wederopbouw. De archaïsche spelling ("Amsterdamsche", "byzondere") werd in juridische documenten vaak langer aangehouden, maar de tekst lijkt geconcipieerd voor de spellingwijziging van Marchant (1934/1947).