Dinsdag 2 Juli 1940. Hieronder volgt een getrouwe weergave van de voornaamste artikelen op de pagina:

Japanners bezetten deel van concessie te Sjanghai
Engelschen boden geen tegenstand.
GROOTE UITTOCHT UIT HONGKONG.
SJANGHAI, 2 Juli (D.N.B.). — Japansche troepen hebben vandaag het deel der internationale nederzetting van Sjanghai bezet, dat ten Westen van den Japanschen verdedigingssector van Hongkioe en de Yangtse-Po gelegen is. De Engelsche troepen boden geen tegenstand, doch handhaafden hun posten in de tot dusver ingenomen stellingen. Men verwacht met spanning de verdere ontwikkeling.

Gewetensconflict op de treeplank. Wat is uiterst noodzaak?
Vraag voor ieder, die een taxi bestelt.
(Van onzen correspondent.)
’s-GRAVENHAGE, 2 Juli. — Wat is uiterst noodzaak? Hoevele Nederlanders zullen zich dit in de komende dagen niet afvragen? Telkens wanneer zij den hoorn van de telefoon oppakken om een taxi te bellen, telkens wanneer zij den voet op de treeplank van een huurauto zetten, steeds zullen zij met hun consciëntie te rade moeten gaan. Is dit wel verantwoord? Wordt er niet misbruikt? [...] Het is volkomen ondoenlijk, hiervoor een nauwkeurige richtlijn vast te stellen, zoo werd van bevoegde zijde verzekerd. Er wordt nooit ambtenaren genoeg zijn om alle aanvragen om vergunning uit het oogpunt van uiterste noodzaak te beoordeelen...

HILVERSUMS BURGEMEESTER VRAAGT ONTSLAG.
Gevolg van radio-toespraak.
HILVERSUM, 2 Juli. — De burgemeester van Hilversum, mr. dr. K. L. C. M. I. baron de Wijkerslooth de Weerdesteijn, [...] deelde in deze bijeenkomst mede, dat hij het onwrikbaar besluit had genomen zijn ontslag aan te vragen. Hij deelde voorts mede, dat hij gaarne Prins Bernhard en de Prinsessen wilde gedenken. De burgemeester deelde mede, dat hij zijn besluit, dat genomen is nadat hij zich Woensdag j.l. bezonnen had, heeft genomen „om de hem welbekende redenen”, die hij voor de gemachtigde radio-distributie heeft gehouden.

Rumoerig begin van de Geldersche Statenzitting.
(Van onzen correspondent.)
ARNHEM, 2 Juli. — De eerste vergadering van de Provinciale Staten van Gelderland is, evenals die der Provinciale Staten van Noord-Holland, niet geheel en al zonder incidenten verloopen. Eenige malen kwam het tot een conflict tusschen den commissaris der Koningin, mr. S. baron van Heemstra, en den N.S.B.-fractieleider, den heer W. G. de Koster. De publieke tribune werd op last van den voorzitter ontruimd. [...] Op de publieke tribune had een dertigtal N.S.B.-ers in uniform plaats genomen.

„Keerpunt der tijden.”
Duitsche stem over de toekomst der bezette gebieden.
De „Deutsche Zeitung” bespreekt onder den titel „Keerpunt der tijden” de toekomst der door Duitsche troepen bezette gebieden. [...] „Hebben de neutrale landen wel goed begrepen, dat zich in Duitschland sedert 1933 een wijziging heeft voltrokken van wereldhistorische beteekenis, welke voorbestemd was om een geheel tijdperk af te lossen? [...] Inderdaad, en dat meenen wij ook, de wereld is niet meer. Het gaat niet alleen over het nationale-socialisme, waarvan het tegendeel voor Duitschers is uitgedacht — maar over het feit, dat het nationaal-socialisme een nieuwe Duitsche levensuiting is.” Deze pagina van De Telegraaf uit juli 1940 is een treffend voorbeeld van een krant in overgang naar de volledige gelijkrichting door de Duitse bezetter.

• Geopolitiek: De krant bericht uitvoerig over de wereldwijde escalatie van het conflict. De Japanse expansie in Sjanghai en de dreiging voor Hongkong duiden op de verzwakking van de Britse invloed in Azië. Tegelijkertijd wordt de Russische opmars in de Balkan (Roemenië) en de Italiaanse militaire successen in Afrika breed uitgemeten, vaak met gebruik van bronnen zoals het Duitse persbureau DNB.
• Nederland onder Bezetting: Het dagelijks leven verandert merkbaar. Het artikel over de taxi-beperkingen ("uiterst noodzaak") wijst op het begin van schaarste en rantsoenering (vooral van brandstof).
• Politieke Spanning: De berichtgeving over de Provinciale Staten in Gelderland toont de directe botsing tussen de oude bestuurlijke orde (de Commissaris der Koningin) en de nieuwe machtsverhoudingen (NSB-leden in uniform). Het ontslag van de Hilversumse burgemeester na een pro-Oranje radiotoespraak illustreert de repressie.
• Propaganda: Het artikel "Keerpunt der tijden" fungeert als ideologisch kaderstuk, waarin de Duitse hegemonie als een onvermijdelijke historische noodzaak wordt gepresenteerd. Op 2 juli 1940 was Nederland bijna twee maanden bezet. De "honingmaand" van de bezetting (waarin de Duitsers zich relatief correct opstelden om de bevolking te winnen) liep ten einde. De censuur op de pers was al zeer streng; redacties moesten gebruikmaken van door de bezetter goedgekeurde bronnen.

Internationaal gezien was de situatie voor de Geallieerden kritiek: Frankrijk had gecapituleerd, en het Verenigd Koninkrijk stond vrijwel alleen tegenover de asmogendheden. De Sovjet-Unie profiteerde van het Molotov-Ribbentroppact door gebieden in Oost-Europa (zoals Bessarabië) in te lijven. Deze krant geeft een unieke inkijk in hoe het Nederlandse publiek in die periode werd geïnformeerd over deze ingrijpende wereldveranderingen. G. de Koster NSB