Statuten/Reglement van een stichting.
Origineel
Statuten/Reglement van een stichting. Artikel 1.
De Stichting is genaamd: AMSTERDAMSCHE MARKTEXPEDITEURS-CENTRALE.
Zy is gevestigd te Amsterdam.
Artikel 2.
De Stichting stelt zich ten doel om te bevorderen, dat de aan- en afvoer van goederen naar en van de Centrale Markt te Amsterdam op de meest economische wyze geschiedt, om aldus de belangen van marktexpediteurs-contribuanten der Stichting zoo goed mogelyk te behartigen, een en ander in den ruimsten zin.
By de uitvoering harer taak zal zy zooveel mogelyk samenwerking zoeken met den heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam.
Het Bestuur der Stichting kan, mits met schriftelyke toestemming van den Directeur van het Marktwezen, besluiten de taak van de Stichting by voortduring of tydelyk tot aanverwante doelstellingen uit te breiden.
Artikel 3.
Contribuanten der Stichting zyn de Amsterdamsche marktexpediteurs, die als zoodanig zyn toegelaten. Deze toelating geschiedt door het bestuur der Stichting, doch kan zoo dit afwyzend beschikt, mede plaatsvinden op gezag van den Directeur van het Marktwezen, by wien alsdan de uiteindelyke beslissing berust.
Artikel 4.
Door toetreding tot de Stichting houden de contribuanten op zelfstandig als expediteur werkzaam te zyn, terwyl uitsluitend de Stichting als expediteur tegenover degenen, die vervoersbehoefte hebben, optreedt.
Artikel 5.
Het Bestuur der Stichting is gerechtigd het vervoer naar en van de Centrale Markt te Amsterdam, voor zoover dit aan de Stichting is opgedragen, te doen bewerkstelligen door de contribuanten, op door het Bestuur der Stichting, eventueel in overleg of contract met een of meer organisaties van grossiers en/of schippers te bepalen voorwaarden.
De contribuanten zyn verplicht by het uitvoeren van de hun door het Bestuur der Stichting opgedragen vervoerstaak, stipt de regelen na te leven, die daarby in het algemeen of in elk byzonder geval door het Bestuur van de Stichting worden gesteld.
Artikel 6.
De door de Stichting in de uitoefening van haar taak verdiende vrachten, worden, na aftrek van de gemaakte onkosten en, wanneer het Bestuur dit noodig oordeelt, van een door het Bestuur te bepalen heffing ten behoeve van de Stichting, wekelyks verdeeld onder de contribuanten volgens een door een vergadering van contribuanten vast te stellen schema en wel volgens een zoogenaamd "puntenstelsel", waarby elke punt een vast percentage uitmaakt van de wekelyks verdiende vracht.
Het Bestuur is gerechtigd om van hetgeen aan de contribuanten krachtens dit artikel moet worden uitgekeerd, af te trekken datgene, hetwelk de contribuanten uit welken hoofde ook, aan de Stichting schuldig zyn.
Artikel 7.
Contribuanten zullen, ter voorziening in de geldmiddelen der Stichting, een maandelyksche bydrage in de kas der Stichting storten, waarvan het bedrag telken jare wordt vastgesteld door de Dit document bevat de oprichtingsstatuten of het huishoudelijk reglement van de "Amsterdamsche Marktexpediteurs-Centrale". De kern van het document is de centralisatie van het transport rondom de Centrale Markt in Amsterdam.
Belangrijke punten uit de artikelen:
* Monopolievorming (Art. 4): Leden (contribuanten) geven hun zelfstandigheid op; alleen de Stichting treedt nog naar buiten op als expediteur.
* Toezicht door de overheid (Art. 2 & 3): Er is een nauwe band met de gemeente/overheid; de Directeur van het Marktwezen heeft beslissingsbevoegdheid over de doelstellingen en de toelating van leden.
* Collectieve verdeling (Art. 6): De inkomsten ("vrachten") worden gepoold. Na aftrek van kosten en een stichtingsheffing wordt het restant verdeeld via een "puntenstelsel".
* Strikte hiërarchie (Art. 5): Het bestuur bepaalt de voorwaarden waaronder het transport plaatsvindt en de leden zijn verplicht deze regels strikt na te leven. Het document heeft betrekking op de logistiek rond de Centrale Markthallen in Amsterdam-West (geopend in 1934). In de eerste helft van de 20e eeuw was het transport van groenten, fruit en andere levensmiddelen vaak versnipperd over vele kleine, zelfstandige vervoerders (expediteurs) die met paard en wagen of vroege vrachtwagens werkten.
De oprichting van een dergelijke "Centrale" past in de trend van schaalvergroting, ordening en professionalisering in de jaren '30 en '40. Door zich te verenigen in een stichting konden de expediteurs efficiënter werken, gezamenlijk onderhandelen met grossiers en schippers, en werd de logistieke chaos op het marktterein verminderd. De sterke bemoeienis van de "Directeur van het Marktwezen" duidt op het publieke belang dat de gemeente Amsterdam hechtte aan een stabiele voedselvoorziening en een ordentelijk verloop van de handel. De spelling (bijv. "wyze", "tydelyk") is kenmerkend voor de periode vóór de spellingshervorming van 1947 (de spelling-Marchant werd echter al vanaf 1934 in het onderwijs en bij de overheid gebruikt, maar oude gewoontes bleven in zakelijke documenten vaak langer hangen). Gemeente Amsterdam Marktwezen