Openbare kennisgeving (officiële bekendmaking) 4 juni 1940 GEMEENTE AMSTERDAM

No. 591.

OPENBARE KENNISGEVING

Wijziging Reglement Centrale Markt.

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis, dat zij besloten hebben art. 5 van het Reglement op de Centrale Markt als volgt te doen luiden:

"Als koopers van aardappelen, groente en/of fruit worden, onverminderd het ter zake elders in dit Reglement bepaalde, tot de Centrale Markt alleen toegelaten personen, die de bovengenoemde producten uitsluitend van de op de Centrale Markt gevestigde verkoopers betrekken.

In bijzondere gevallen te zijner beoordeeling kan de Directeur van het Marktwezen aan bepaalde koopers voor een door hem vast te stellen tijdsduur geheele of gedeeltelijke ontheffing van het in het eerste lid bepaalde verleenen.

Als bezoekers worden tot de Centrale Markt alleen toegelaten personen die, zonder tot een der in het eerste lid van artikel 1 onder a of b genoemde categorieën te behooren, ten genoegen van den Directeur van het Marktwezen aannemelijk maken, dat zij op redelijke motieven toegang tot de Centrale Markt verlangen".

TG.

Amsterdam, 4 Juni 1940.

Burgemeester en Wethouders voornoemd,

DE VLUGT

de Secretaris,

VAN LIER. Dit document is een officiële aankondiging van een reglementswijziging voor de Amsterdamse Centrale Markt. De kern van de wijziging is een striktere regulering van de toegang tot het marktterrein.

• Toegangsbeperking voor kopers: Alleen personen die hun waren (aardappelen, groente, fruit) exclusief bij de op de markt gevestigde handelaren inkopen, krijgen toegang. Dit dient waarschijnlijk om de officiële handel te beschermen en tussenhandel of ongecontroleerde stromen buiten de markt om te minimaliseren.
• Discretionaire macht: De Directeur van het Marktwezen krijgt aanzienlijke persoonlijke bevoegdheid ('te zijner beoordeeling') om uitzonderingen te maken voor zowel kopers als algemene bezoekers. Bezoekers moeten een 'redelijk motief' kunnen aantonen om toegelaten te worden.
• Administratieve taal: Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling (zoals 'koopers' en 'verkoopers') en een juridische zinsbouw. De datum, 4 juni 1940, is historisch zeer specifiek. Nederland was op dat moment net drie weken bezet door de Duitse legers (na de capitulatie op 15 mei 1940). Hoewel de wijziging een interne gemeentelijke aangelegenheid lijkt, past de verscherpte controle op de Centrale Markt (de 'buik van Amsterdam') in de bredere context van de beginnende oorlogseconomie.

Tijdens de bezetting werd de controle op de voedseldistributie cruciaal om schaarste te beheersen en zwarte handel tegen te gaan. Burgemeester Willem de Vlugt, die het document ondertekende, was de laatste democratisch benoemde burgemeester voor de bezetting; hij werd in maart 1941 door de Duitsers ontslagen. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was de belangrijkste spil in de voedselvoorziening voor de Amsterdamse bevolking.