Ambtelijke notitie / memorandum op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken Model No. 14").
Origineel
Ambtelijke notitie / memorandum op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken Model No. 14"). 24 augustus 1940 (notitie); 19 augustus 1940 (stempel "doorgezonden"). [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 37/118/2 1940
DOORGEZONDEN: 19/8 - 40
[Rechtsboven, handgeschreven:]
Dir
nu terug [?]
[Hoofdtekst:]
Zat. 24 Aug. Hr. v. Dijk (V. Centrale)
getelef. over haring uit Denemarken.
Hij zegt: import v. haring uit Denemarken
is momenteel zeer moeilijk, voor Nederland
slechts een zeer gering kwantum beschikbaar,
daar Duitschland zeer veel koopt. Import
dus slechts toegestaan aan van ouds bekende
importeurs van visch uit Denemarken.
Hiervoor komt spoedig een officiële
regeling, met import tegen vastgestelde
prijzen en contingent. In deze regeling
is beslist geen plaats voor extra-import
door de Gem. A'dam, of door niet-recht-
hebbenden op consenten.
WS [initialen] * Kernboodschap: De notitie verslaat een telefoongesprek met de heer Van Dijk van de Viscentrale over de problematische import van haring uit Denemarken. Door de enorme opkoop door nazi-Duitsland is er voor Nederland nog maar weinig beschikbaar.
* Regulering: De import wordt streng aan banden gelegd. Alleen gevestigde importeurs ("van ouds bekende") mogen nog importeren onder een komende officiële regeling met vaste prijzen en quota (contingenten).
* Specifieke uitsluiting: De gemeente Amsterdam ("Gem. A'dam") wordt expliciet genoemd als een partij die géén toestemming krijgt voor extra eigen import. Dit wijst erop dat de gemeente probeerde buiten de centrale distributie om de eigen voedselvoorraad aan te vullen, wat door de centrale overheid werd geblokkeerd.
* Terminologie: "Consenten" verwijst naar de officiële vergunningen of bewijzen van toestemming die nodig waren in de gereguleerde distributie-economie. Dit document stamt uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (augustus 1940). Zowel Nederland als Denemarken waren op dat moment bezet gebied. De notitie illustreert de beginfase van de schaarste en de daaropvolgende "Verteilungswirtschaft" (distributie-economie).
De bezetter gaf prioriteit aan de eigen Duitse behoeften, waardoor de export vanuit Denemarken naar Nederland onder grote druk kwam te staan. De Nederlandse overheid (onder toezicht van de bezetter) reageerde hierop door de handel volledig te centraliseren via organen zoals de Viscentrale en door strikte importvergunningen (consenten) en contingenten in te voeren. Het document toont ook de spanning tussen lokale overheden (Amsterdam) en de centrale autoriteiten in hun pogingen om de voedselvoorziening veilig te stellen. M. No V. Centrale Gemeente Amsterdam