Handgeschreven concept of minuut van een ambtelijke mededeling.
Origineel
Handgeschreven concept of minuut van een ambtelijke mededeling. [In rood potlood:] 37/121/1
[Rechtsboven:] Den Heer Ortskommandant
Naar aanl. v. een Uwerzijds
[doorgehaald: tegen bevel] gegeven
aanwijzing aan den
ambtenaar Reiner in mijn
dienst heb ik de eer U te
berichten, dat het dezerzijds
v. hoogerhand zal worden
gesteld, indien de aan-
leveranciers van aardappel,
groente of fruit voor de
Duitsche weermacht uit te
geven bewijzen niet vroeger
dan het reglementaire [doorgehaald] De tekst is een formeel schrijven van een Nederlandse functionaris (mogelijk een burgemeester of hoofd van de distributiedienst) aan de Duitse bezettingsautoriteit.
De kern van de mededeling is een procedurele kwestie: de Ortskommandant heeft blijkbaar rechtstreeks een instructie ("aanwijzing") gegeven aan een specifieke ambtenaar genaamd Reiner. De schrijver van de brief reageert hierop door te stellen dat er van "hoogerhand" (een hogere Nederlandse of Duitse instantie) regels zijn gesteld aan het tijdstip waarop leveringsbewijzen mogen worden uitgegeven. Er wordt benadrukt dat deze bewijzen voor leveringen aan de Wehrmacht niet vóór het reglementaire tijdstip verstrekt kunnen worden.
Het document is een concept, wat te zien is aan de doorhalingen en de wat gehaaste hand. De toon is uiterst correct en ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten"), passend bij de verhoudingen tussen het Nederlands bestuur en de bezetter in die tijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond Nederland onder Duits militair bestuur. De Ortskommandantur was het lokale steunpunt van de Wehrmacht en hield toezicht op het openbare leven en de economie.
De voedselvoorziening was een bron van constante spanning. De Duitse weermacht eiste grote hoeveelheden verse producten (aardappelen, groenten, fruit) op. Deze leveringen moesten administratief worden afgehandeld met bewijsstukken voor de distributie en betaling. In dit document zien we een poging van de Nederlandse administratie om vast te houden aan de officiële reglementen en procedures, mogelijk om te voorkomen dat de Duitsers buiten de reguliere kanalen om voorraden zouden opeisen, of om de grip op de schaarse lokale middelen niet volledig te verliezen. De verwijzing naar de ambtenaar "Reiner" suggereert dat de bezetter probeerde om via individuele ambtenaren snellere resultaten te boeken, buiten de officiële hiërarchie om. Ortskommandant (De heer) Wehrmacht