Archief 745
Inventaris 745-329
Pagina 416
Dossier 29
Jaar 1940
Stadsarchief

Handgeschreven brief (verraadsbrief/verklikbrief).

Origineel

Handgeschreven brief (verraadsbrief/verklikbrief). a. dam
Mijnheer - in Vertrouwen

Ik zou u zoo beleefd willen ver-
zoeken u weet dat Winkeliers
niet meer dan 2 pond appels
mag verkoopen er komen in-
mijn zaak menschen die
zeggen dat zij elke dag kisten
kunnen koopen ik be gewaar ge-
worden dat zij H van Wees en
Glasbeek jas en voor had ker
[tussenregel:] Kappel berg. D. fransman.
Arbeid hoe zij
aan die appels komen is mij een
Raadsel zij hebben een pakhuis
in N. Amstelstraat bij het
Waterloo plein ik hoop dat
u er werk van maakt
wij moeten alle gelijk het
Recht om te verkoopen
met dank en groeten De schrijver van de brief, vermoedelijk zelf een winkelier in Amsterdam, beklaagt zich over oneerlijke concurrentie of illegale handel tijdens de bezettingsjaren.

Kernpunten:
* Rantsoenering: De brief vermeldt expliciet de beperking van "2 pond appels" per klant. Dit wijst op de distributieregels uit de oorlogstijd.
* Beschuldiging: De schrijver meldt dat anderen (H. van Wees, Glasbeek, Kappelberg en D. Fransman) hele kisten met appels weten te bemachtigen en te verkopen, wat een overtreding was van de prijs- en distributievoorschriften.
* Locatie: Er wordt een specifiek pakhuis genoemd in de Nieuwe Amstelstraat (N. Amstelstraat) nabij het Waterlooplein.
* Motief: Het motief van de schrijver lijkt een gevoel van onrechtvaardigheid te zijn ("wij moeten alle gelijk het Recht om te verkoopen"). De term "in Vertrouwen" duidt erop dat de afzender niet bekend wilde worden bij de beschuldigden. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstond er een enorme schaarste aan voedsel en goederen. Alles ging "op de bon". Dit leidde tot een levendige zwarte handel, maar ook tot een golf van anonieme en ondertekende verklikbrieven aan instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD) of de bezetter.

De genoemde locatie, de Nieuwe Amstelstraat bij het Waterlooplein, lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Dat er in deze specifieke buurt namen als "Fransman" worden genoemd, geeft het document een extra lading, aangezien bewoners van deze wijk in die periode ook het doelwit waren van deportaties en strengere vervolging. Dergelijke brieven werden vaak geschreven uit nijd, concurrentieoverwegingen of uit bittere noodzaak om zelf te overleven in een streng gereguleerde economie. D. Fransman H. van Wees N. Amstelstraat

Samenvatting

De schrijver van de brief, vermoedelijk zelf een winkelier in Amsterdam, beklaagt zich over oneerlijke concurrentie of illegale handel tijdens de bezettingsjaren.

Kernpunten:
* Rantsoenering: De brief vermeldt expliciet de beperking van "2 pond appels" per klant. Dit wijst op de distributieregels uit de oorlogstijd.
* Beschuldiging: De schrijver meldt dat anderen (H. van Wees, Glasbeek, Kappelberg en D. Fransman) hele kisten met appels weten te bemachtigen en te verkopen, wat een overtreding was van de prijs- en distributievoorschriften.
* Locatie: Er wordt een specifiek pakhuis genoemd in de Nieuwe Amstelstraat (N. Amstelstraat) nabij het Waterlooplein.
* Motief: Het motief van de schrijver lijkt een gevoel van onrechtvaardigheid te zijn ("wij moeten alle gelijk het Recht om te verkoopen"). De term "in Vertrouwen" duidt erop dat de afzender niet bekend wilde worden bij de beschuldigden.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstond er een enorme schaarste aan voedsel en goederen. Alles ging "op de bon". Dit leidde tot een levendige zwarte handel, maar ook tot een golf van anonieme en ondertekende verklikbrieven aan instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD) of de bezetter.

De genoemde locatie, de Nieuwe Amstelstraat bij het Waterlooplein, lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Dat er in deze specifieke buurt namen als "Fransman" worden genoemd, geeft het document een extra lading, aangezien bewoners van deze wijk in die periode ook het doelwit waren van deportaties en strengere vervolging. Dergelijke brieven werden vaak geschreven uit nijd, concurrentieoverwegingen of uit bittere noodzaak om zelf te overleven in een streng gereguleerde economie.

Genoemde Personen 3

D. Fransman H. van Wees N. Amstelstraat

Locaties

Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Glas Textiel & Kleding: Jas Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6