Archiefdocument
Origineel
[Kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 53/39/1 1940
DOORGEZONDEN: 22/7
[Notitie rechtsboven]
opvraag brief terug
verz. 27/7 - 40
[Hoofdtekst]
Is al bij mij geweest.
Heeft antwoord ontvangen.
Is door mij afgewezen.
Is niet op C.M. lijst vermeld
had een verband met Duitsche vrouwen
[Onderaan]
verz 24/7 - 40
[Paraaf/Handtekening] Het document is een typisch voorbeeld van een intern bureaucratisch 'bijblad' uit de Nederlandse administratie van halverwege de 20e eeuw. De tekst is kort, feitelijk en geformuleerd in de lijdende vorm of als directe constatering.
De inhoud heeft betrekking op een persoon (waarschijnlijk een aanvrager van een vergunning, baan of faciliteit) die door de behandelend ambtenaar is getoetst. De ambtenaar voert drie zaken aan voor de afhandeling:
1. Het directe contact heeft al plaatsgevonden en een formeel antwoord (afwijzing) is gegeven.
2. Er is een controle uitgevoerd op de "C.M. lijst" (waarschijnlijk de Centrale Meldkamer of een vergelijkbare politieke/veiligheidslijst), waar de persoon niet op voorkwam.
3. Er wordt een specifieke reden voor nader onderzoek of de afwijzing genoemd: "had een verband met Duitsche vrouwen".
De verschillende data suggereren een administratieve procesgang waarbij het document tussen 22 en 27 juli 1940 door verschillende handen is gegaan of op verschillende momenten is bijgewerkt. De datum — juli 1940 — is historisch zeer relevant. Nederland was op dat moment net twee maanden bezet door nazi-Duitsland. Het Nederlandse overheidsapparaat bleef onder de bezetting grotendeels functioneren, maar de screening van individuen werd strenger en politieker.
De vermelding van "Duitsche vrouwen" in de zomer van 1940 wijst op een morele of politieke toetsing. In deze vroege fase van de bezetting werden contacten met Duitsers (of het hebben van een Duitse achtergrond) door de Nederlandse administratie soms nog met argwaan bekeken, of juist als factor meegewogen in het kader van betrouwbaarheidsonderzoeken. De "C.M. lijst" was in die tijd een veelgebruikt instrument voor de autoriteiten om te controleren of iemand als politiek gevaarlijk of 'staatsgevaarlijk' geregistreerd stond. Dit document biedt een inkijkje in de wijze waarop individuele levens werden beoordeeld in de eerste maanden van de nieuwe politieke realiteit. M. No