6 september 1940. Jan Jongerius N.V., Utrecht. Directie van de Centrale Markthallen, Amsterdam. [Linksboven, handgeschreven:]
No 53/59/ M.1940 9/9

[Briefhoofd:]
JAN JONGERIUS N.V.
HOOFDKANTOOR UTRECHT • KANAALWEG 34-35 • TELEFOON 18844 (4 LIJNEN)

BANKIER:
INCASSO BANK N.V.
KANTOOR UTRECHT

POSTGIRO No. 84589

UTRECHT, 6 Sept. '40
[Doorgestreept:] Amsterdam, Middenweg 49-51.

[Midden, handgeschreven:]
Acc. 53646

[Geadresseerde:]
Centrale Markthallen
Jan van Galenstraat 14
A m s t e r d a m . [Handgeschreven ernaast:] ni Hr. Broese

T.v.W.

Mijne Heeren,

Door dezen wilden wij ons met U in verbinding stellen en U beleefd verzoeken ons een vrijbrief te werschaffen voor toegang tot de markthallen.

Indien U hiertoe wilt overgaan is bedoelde vrijbrief bestemd voor onzen Heer B. van Gaal den bedrijfsleider onzer zaak.

De bedoeling hiervan is dat wij ons met diverse zakenmenschen in verbinding kunnen stellen, waartoe we op een andere manier bij hen geen gelegenheid krijgen.

Wij vertrouwen dat U ons verzoek wilt inwilligen en zeggen U hiervoor reeds bij voorbaat dank.

Inmiddels verblijven wij,

Hoogachtend,
JAN JONGERIUS N.V.
AMSTERDAM
[Handgeschreven handtekening/paraf over stempel]

[Onderkant document:]
BOVAG. Aansprakelijkheid-Beperking en Vrijwaring
Bij aanvaarding van opdrachten tot stalling, verzorging, herstelling, berijden, enz. van motorrijtuigen geldt steeds de conditie onzerzijds, dat wij voor diefstal, verlies, tenietgaan, beschadiging, of welke schade ook, in geen enkel opzicht aansprakelijk zullen zijn, behalve voor zoover blijkt van ernstige tekortkoming van de(n) bestuurder(s) der zaak persoonlijk, en dat onze cliëntèle ons vrijwaart tegen alle schade en aansprakelijkheid jegens derden.
No. 2 10000-2-'40 H. * Inhoud: De firma Jan Jongerius N.V. verzoekt om een toegangsbewijs (vrijbrief) voor hun bedrijfsleider, de heer B. van Gaal. Het doel van dit verzoek is expliciet netwerken: de Centrale Markthallen worden gezien als een essentiële ontmoetingsplaats voor zakenlieden die op andere locaties moeilijk te bereiken zijn.
* Taal en Vorm: De brief hanteert een uiterst beleefde en zakelijke toon, typerend voor de vooroorlogse en vroeg-oorlogse periode ("Mijne Heeren", "Inmiddels verblijven wij"). Opvallend is de spelfout "werschaffen" (moet "verschaffen" zijn).
* Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers en de aantekening "ni Hr. Broese" (vermoedelijk "naar de heer Broese") duiden op de interne verwerking van de brief bij de Centrale Markthallen. * Tijdsgeest: De brief is geschreven in september 1940, slechts vier maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel het dagelijks leven op het eerste gezicht door leek te gaan, werden de bewegingsvrijheid en de distributie van goederen steeds strenger gereguleerd. Een officiële 'vrijbrief' voor een vitale locatie als de markthallen was dan ook noodzakelijk.
* Jan Jongerius N.V.: Dit was een zeer prominente onderneming in Utrecht. Jan Jongerius (1888-1941) was een self-made miljonair die begon als Ford-dealer en uitgroeide tot een grote carrosseriebouwer (onder andere voor bussen). Het bedrijf was gevestigd in een markant complex aan de Kanaalweg (de huidige Villa Jongerius). Ten tijde van deze brief was het bedrijf een grote speler in de automotive sector, wat ook de BOVAG-disclaimer onderaan verklaart.
* De Centrale Markthallen: Dit complex aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was destijds het centrum van de groothandel in levensmiddelen voor de regio. Voor een transport- of autobedrijf zoals dat van Jongerius was aanwezigheid op deze plek cruciaal voor het onderhouden van zakelijke contacten. B. van Gaal W.