Concept-brief (met diverse doorhalingen en correcties). 14 februari 1940. Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar of directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst of marktwezen). (Opmerking: Doorgestreepte tekst is tussen vierkante haken geplaatst: [tekst]. In de kantlijn toegevoegde tekst is cursief weergegeven.)

14/2/40 [initialen] A’dam 14 Feb. 1940.
60/2/3 M

Aan het College van
Gezamenlijke Importeurs
P. Rottekade 81
Rotterdam.

Terugkomende op Uw brief d.d. 20 Januari j.l., waarvan de beantwoording door ongesteldheid is vertraagd, deel ik U [mede, [?] dat het mij] mede, dat het mij noodzakelijk lijkt, de daarin door U behandelde onderwerpen met Uw College mondeling nader te bespreken. Ik verzoek U beleefd mij te willen berichten, wanneer U mij voor het bedoelde onderhoud kunt ontvangen.

Intusschen merk ik reeds thans op, dat [één mededeeling omtrent de in Uw brief mij onaangenaam heeft getroffen:] U bericht mij nl. dat U over de Jaffa-sinaasappelen niet die zeggenschap heeft, zooals dit met die der Spaansche het geval is, weshalve U dienaangaande geen positieve toezegging kunt doen. Intusschen is mij, o.a. door mededeeling Uwenzijds aan den Secretaris van mijn dienst gebleken, dat Uw zeggenschap over de Jaffasorten wel zóó ver gaat, dat U den aanvoer op Amsterdam bewust tegenwerkt.

[Dit [?] deze tegenwerking Uwenzijds [?] [?] ] [Ernstig] in strijd is met het tusschen ons bestaande “gentlemen’s agreement”; [en...]

Kantlijn links:
weshalve deze wijziging van Uw houding [?] deze mij dringend noodig [?] 14/2/40.

Kantlijn midden-links:
Verschuiving der [?] Het document is een concept-brief waarin een felle zakelijke toon wordt aangeslagen. De afzender reageert op een brief van bijna een maand eerder (de vertraging wordt geweten aan ziekte). De kern van het geschil ligt bij de import van sinaasappelen, specifiek het onderscheid tussen Spaanse sinaasappelen en Jaffa-sinaasappelen (uit het toenmalige Mandaatgebied Palestina).

De Rotterdamse importeurs beweren geen controle te hebben over de Jaffa-sinaasappelen, maar de afzender heeft via zijn secretaris vernomen dat zij de aanvoer naar Amsterdam bewust tegenwerken. De afzender beschuldigt de Rotterdammers ervan een "gentlemen's agreement" te schenden. Dit wijst op een informele afspraak over marktverdeling of logistieke stromen tussen de twee grootste Nederlandse steden, die door Rotterdamse belangen onder druk is gezet.

De vele doorhalingen tonen aan dat de schrijver zocht naar de juiste balans tussen formele beleefdheid en een scherpe berisping over de vermeende tegenwerking. De brief is gedateerd op 14 februari 1940. Dit is tijdens de zogeheten "Schemeroorlog" (Phoney War), de periode na de Duitse inval in Polen maar vóór de inval in Nederland (mei 1940). Hoewel Nederland nog neutraal was, was de internationale handel door de Britse blokkade en de Duitse duikbotenoorlog ernstig verstoord.

Sinaasappelen waren een belangrijk importproduct. De strijd tussen de havens van Rotterdam en Amsterdam om de aanvoer van fruit was in deze periode groot. Het "gentlemen's agreement" waarover gesproken wordt, was waarschijnlijk bedoeld om de schaarse aanvoer tijdens de mobilisatietijd eerlijk te verdelen. De beschuldiging van bewuste tegenwerking door de Rotterdamse importeurs past in de langdurige rivaliteit tussen de beide havensteden, die door de oorlogsdreiging en schaarste op scherp werd gezet. P. Rottekade Marktwezen