Ambtelijke brief/advies van de Gemeente Amsterdam. 10 juni 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen/Markthallen). [Rechtsboven, handgeschreven in paars-blauwe inkt:] K. Müller. (3)

[Linksboven:] VP/HG.

66/11/3 M.
n 2

10 Juni 1940.

Kwijtschelding plaatsgeld Centrale
Markt ten name van J. Posener.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 8
dezer om advies ontvangen stukken no. 508 L.M.1940 heb ik de
eer U te berichten, dat ik, overeenkomstig den wensch van Uw
Ambtgenoot voor de Financien aan J. Posener heb meegedeeld,
dat hij het verschuldigde plaatsgeld voor beide plaatsen
moet betalen en dat hem, zoo noodig, voor de betaling van het
plaatsgeld van één plaats, uitstel kan worden verleend. Pose-
ner heeft, op mijns inziens alleszins juiste gronden, drin-
gend verzocht hem de gevraagde kwijtschelding te verleenen.
Zooals ik bereids in mijn zich onder de stukken bevindend
rapport d.d. 25 Mei jl. (No. 66/99/2 M.) mededeelde, verkocht
Posener tot nu toe voornamelijk – nu blijkt zelfs nagenoeg
uitsluitend – geïmporteerd fruit; hij beroept zich op over-
macht, omdat hij thans in het geheel geen dergelijk fruit
kan krijgen. Hij is niet op den handel in binnenlandsch
fruit – en nog minder op dien in groente of zomeraardappelen
– ingesteld en hij zal niet dan met groote moeite op de ééne
plaats in de hal, die hij behoudt, in zijn onderhoud kunnen
voorzien, met zijn knecht, dien hij wil trachten zoo lang
mogelijk in dienst te houden. Posener is sedert ± 25 jaren
aan de Amsterdamsche markt gevestigd; hij bezet de beide
plaatsen in de hal onafgebroken sedert 1935 en er bestaat
mijns inziens alle reden om hem, in de zeer bijzondere om-
standigheden, waarin hij thans verkeert, nu hij in finan-
cieele moeilijkheden dreigt te komen, op de door hem gevraag-
de wijze te helpen.

Ik verzoek U mitsdien beleefd wel te willen bevorde-
ren, dat hem alsnog de in mijn bovenaangehaald rapport d.d.
25 Mei jl. voorgestelde kwijtschelding tot een bedrag van
f 250,- door Burgemeester en Wethouders wordt verleend.

De Directeur, * Inhoud: De directeur van de markthallen adviseert de wethouder om een marktkoopman genaamd J. Posener een kwijtschelding van 250 gulden te verlenen voor zijn standplaatsgelden op de Centrale Markt. Hoewel de wethouder van Financiën eerder slechts uitstel van betaling wilde geven, pleit de directeur voor volledige kwijtschelding.
* Argumentatie:
1. Overmacht: Posener handelt uitsluitend in importfruit (zoals citrusvruchten of bananen), waarvan de aanvoer door de oorlogsomstandigheden volledig is gestopt.
2. Specialisatie: Hij kan niet eenvoudig overstappen op de handel in binnenlands fruit of groenten.
3. Sociaal aspect: Hij probeert ondanks de crisis zijn personeel (een knecht) in dienst te houden.
4. Staat van dienst: Hij is reeds 25 jaar een gevestigde handelaar op de Amsterdamse markt.
* Taalgebruik: Formele, beleefde ambtelijke taal ("heb ik de eer U te berichten", "mitsdien beleefd"). * Historische periode: De brief is gedateerd 10 juni 1940, precies een maand na de Duitse inval in Nederland. De Nederlandse capitulatie was een feit en de bezetting was begonnen.
* Economische impact: Door de oorlog en de Britse zeeblokkade viel de import van overzees fruit onmiddellijk stil. Dit document illustreert de directe economische gevolgen voor individuele Amsterdamse kleine ondernemers.
* De persoon J. Posener: De achternaam Posener kwam in die tijd veel voor onder de Joodse bevolking van Amsterdam, die sterk vertegenwoordigd was in de markthandel. In juni 1940 waren de specifieke anti-Joodse verordeningen van de bezetter nog beperkt, maar de economische kwetsbaarheid door het wegvallen van de handel was voor velen de eerste grote slag. De brief toont aan dat het Amsterdamse ambtenarenapparaat in deze vroege fase nog probeerde burgers op basis van billijkheid te ondersteunen. J. Posener Gemeente Amsterdam Marktwezen