Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 40
Dossier 83
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijke brief/memorandum.

2 juli 1938. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Dienst van het Marktwezen). Aan: De Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (ter plaatse).

Origineel

Ambtelijke brief/memorandum. 2 juli 1938. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Dienst van het Marktwezen). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (ter plaatse). [Rechtsboven handgeschreven:]
1 ex. Gr. de Maer.

[Linksboven:]
vdL/HG.

72/79/4 M.
n 7

[Midden handgeschreven:]
Verzonden 2/7-'38

[Rechtsboven:]
2 Juli 1938.

[Links:]
Venten met feestartikelen
(speldjes, strikjes e.d.).

[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrieven d.d. 11 en 28 Juni jl. no.468 L.M.1938 om advies ontvangen stukken, heb ik de eer U te berichten, dat ik mij geheel kan vereenigen met het zich onder deze stukken bevindende rapport van den hoofdcommissaris van Politie d.d. 8 Juni jl. Lr.S. No.6792/7815/1938. Ook mijnerzijds wordt dus aanbevolen om tegen het gesignaleerde euvel zoo krachtig mogelijk te gaan optreden. In dit verband merk ik op, dat het hierbedoelde misbruik zoowel wordt gepleegd door venters met een ventvergunning als door personen, die geen ventvergunning bezitten. Dient tegen de eerstbedoelde rubriek te worden opgetreden met het zoonoodig intrekken van de ventvergunning, de tweede rubriek zal zonder meer moeten worden geweerd van al de plaatsen, waar de geschetste misbruiken zich voordoen.

Onder overlegging van een afschrift van een aan mij gerichten brief van de Venters- en Marktkoopliedenvereeniging "Ons Belang", d.d. 15 Juni jl., die op dezelfde aangelegenheid betrekking heeft, merk ik op, dat stellig niet volstaan kan worden met het weren van hen, die geen ventvergunning voor feestartikelen bezitten, doch dat ook zal moeten worden opgetreden tegen de venters met ventvergunning

De Directeur,

--- * Taal en Stijl: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van de naamvallen 'den', spelling 'zoo', 'zoonoodig'). De toon is adviserend doch beslist.
* Kernboodschap: De directeur adviseert de wethouder om hard op te treden tegen misstanden bij de verkoop van feestartikelen op straat. Hij steunt hierbij een eerder rapport van de hoofdcommissaris van politie.
* Problematiek: Er is sprake van "misbruik" door twee groepen:
1. Legitieme venters met een vergunning die de regels overtreden.
2. Illegale venters zonder vergunning.
* Voorgestelde maatregelen: Voor vergunninghouders stelt de directeur het intrekken van de vergunning voor; voor illegalen stelt hij een gebiedsverbod of directe verwijdering voor.
* Typografie: In de tekst staat "merk ik op" in de eerste paragraaf vrij dicht op elkaar getypt, wat bijna als "merknik" leest, maar gezien de context en de tweede paragraaf is "merk ik op" de bedoelde tekst.

--- * Historische periode: Juli 1938. Dit is de periode van de economische depressie en vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Straathandel was een belangrijke bron van inkomsten voor velen, maar werd streng gereguleerd om overlast en oneerlijke concurrentie te voorkomen.
* Feestartikelen: De referentie naar "feestartikelen (speldjes, strikjes e.d.)" duidt waarschijnlijk op nationale feestdagen of koninklijke gelegenheden (zoals de viering van 40 jaar regering van Koningin Wilhelmina in 1938). Dit soort handel nam rond dergelijke evenementen enorm toe.
* Belangenbehartiging: De vermelding van de vereniging "Ons Belang" laat zien dat gevestigde marktkooplieden en legale venters druk uitoefenden op het stadsbestuur om hun terrein te beschermen tegen "beunhazen" of overlastgevers die het imago van de handel schaadten.
* Bestuurlijke structuur: Het document illustreert de korte lijnen tussen de politie (rapportage), de uitvoerende dienst (de Directeur) en het politieke bestuur (de Wethouder voor Levensmiddelen). Hoewel de wethouder 'Levensmiddelen' in zijn portefeuille heeft, viel de marktordening en straathandel destijds vaak onder deze specifieke post.

Samenvatting

  • Taal en Stijl: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van de naamvallen 'den', spelling 'zoo', 'zoonoodig'). De toon is adviserend doch beslist.
  • Kernboodschap: De directeur adviseert de wethouder om hard op te treden tegen misstanden bij de verkoop van feestartikelen op straat. Hij steunt hierbij een eerder rapport van de hoofdcommissaris van politie.
  • Problematiek: Er is sprake van "misbruik" door twee groepen:
    1. Legitieme venters met een vergunning die de regels overtreden.
    2. Illegale venters zonder vergunning.
  • Voorgestelde maatregelen: Voor vergunninghouders stelt de directeur het intrekken van de vergunning voor; voor illegalen stelt hij een gebiedsverbod of directe verwijdering voor.
  • Typografie: In de tekst staat "merk ik op" in de eerste paragraaf vrij dicht op elkaar getypt, wat bijna als "merknik" leest, maar gezien de context en de tweede paragraaf is "merk ik op" de bedoelde tekst.

Historische Context

  • Historische periode: Juli 1938. Dit is de periode van de economische depressie en vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Straathandel was een belangrijke bron van inkomsten voor velen, maar werd streng gereguleerd om overlast en oneerlijke concurrentie te voorkomen.
  • Feestartikelen: De referentie naar "feestartikelen (speldjes, strikjes e.d.)" duidt waarschijnlijk op nationale feestdagen of koninklijke gelegenheden (zoals de viering van 40 jaar regering van Koningin Wilhelmina in 1938). Dit soort handel nam rond dergelijke evenementen enorm toe.
  • Belangenbehartiging: De vermelding van de vereniging "Ons Belang" laat zien dat gevestigde marktkooplieden en legale venters druk uitoefenden op het stadsbestuur om hun terrein te beschermen tegen "beunhazen" of overlastgevers die het imago van de handel schaadten.
  • Bestuurlijke structuur: Het document illustreert de korte lijnen tussen de politie (rapportage), de uitvoerende dienst (de Directeur) en het politieke bestuur (de Wethouder voor Levensmiddelen). Hoewel de wethouder 'Levensmiddelen' in zijn portefeuille heeft, viel de marktordening en straathandel destijds vaak onder deze specifieke post.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →