Officieel schrijven / Openbare waarschuwing. October 1938. GEMEENTE AMSTERDAM

AAN DE HOUDERS VAN VENTVERGUNNINGEN MET STRIK JES, LINT JES, SPELD JES E.D.

WAARSCHUWING.

Het is ons gebleken, dat de venters met strikjes, lintjes, speldjes e.d. hun artikel veelal op een ongepaste en vaak misleidende wijze aan vreemdelingen en reizende landgenooten bij feestelijkheden, bijeenkomsten e.d. trachten te slijten.

In vele gevallen ontziet men zich zelfs niet, dit artikel ongevraagd op de kleeding te spelden.

Wij wenschen aan dezen wantoestand een einde te maken.

De houders van dergelijke vergunningen dienen er van doordrongen te zijn, dat zij van het hun verleende vergunningsrecht slechts gebruik kunnen maken op een wijze, waarbij het publiek geènerlei overlast ondervindt. Men dient zich derhalve op een gepasten afstand van de plaats der bijeenkomst of vergadering te houden en zich zoo te gedragen, dat niemand gedwongen kan worden iets te koopen.

Indien ondanks deze waarschuwing zou blijken, dat men zich aan deze voorschriften niet houdt, zal, - ongeacht de eventueele strafvervolging, - tot definitieve intrekking der ventvergunning worden besloten.

AMSTERDAM, October 1938.

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,

de Secretaris,

--- Deze tekst is een officiële berisping van het Amsterdamse stadsbestuur gericht aan een specifieke groep kleine ondernemers: straatventers die insignes, lintjes en speldjes verkochten. De toon is streng en formeel.

De kern van het probleem is "overlast". Het document beschrijft een agressieve verkoopmethode waarbij speldjes ongevraagd op de kleding van voorbijgangers (voornamelijk toeristen en bezoekers van evenementen) werden gespeld, waarna er waarschijnlijk direct om betaling werd gevraagd. Dit werd door de gemeente als "misleidend" en een "wantoestand" beschouwd. De sanctie die wordt voorgehouden is niet mis: naast mogelijke strafrechtelijke vervolging dreigt de gemeente met het definitief intrekken van de ventvergunning, wat voor deze mensen een direct verlies van inkomen betekende.

--- In de jaren '30 waren straatventers een veelvoorkomend verschijnsel in het Amsterdams straatbeeld, zeker tijdens nationale feestdagen of grote congressen. Veel van deze lintjes en speldjes hadden een patriottisch karakter of waren verbonden aan goede doelen.

De datum van het document (oktober 1938) is interessant. De economische crisis van de jaren '30 zorgde voor veel armoede, waardoor mensen creatieve, soms opdringerige manieren zochten om wat geld te verdienen. Tegelijkertijd was Amsterdam in 1938 een stad in beweging; in september van dat jaar was bijvoorbeeld het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina groots gevierd. Dergelijke festiviteiten trokken veel "vreemdelingen en reizende landgenooten" aan, die een makkelijk doelwit vormden voor de in de waarschuwing genoemde praktijken. Het stadsbestuur hechtte veel waarde aan een ordelijke stad en een goede ontvangst van bezoekers, wat deze strenge maatregel verklaart.