Concept-brief of intern memorandum. 18 mei 1937. Waarschijnlijk een diensthoofd (ondertekend met initialen W.H.M.). [Rechtsboven:] A'dam, 18/5/1937
[Initialen:] W.H.M.

[Linksboven:] Bezuiniging bij wijziging van de heffing van ventgeld.

Naar aanleiding van Uw rapport dd. 13 Mei jl. Afd. Z.M. 1937 No 269 heb ik de eer U het volgende te berichten.

De conclusie van Uw rapport komt hierop neer, dat bij invoering van een nieuwe betalingsregeling voor de venters, op de uitvoering der Ventverordening bij mijn dienst een bezuiniging van plm f 4800.- mogelijk wordt bereikt; deze bezuiniging wordt hoofdzakelijk bereikt door het vereenvoudigen van de administratie en de controle.

Ik voel mij verplicht, hieromtrent de volgende opmerkingen te maken.

Inleiding

Zoals U reeds in mondelinge besprekingen met mij omtrent het onderhavige onderwerp is gebleken, zijn mijn verwachtingen van de practische resultaten van het nieuwe stelsel niet optimistisch.

Met name verwacht ik vele moeilijkheden bij de betaling eenmaal per jaar (of het, dat de venters gedurende een periode van 1 maand per jaar [in de kantlijn: of per zes weken of maand] bij het vooraf vooruit betalen). Vele kleine venters, die gedurende een deel van het jaar steun genieten, zullen m.i. niet in staat zijn om aan de nieuwe regeling te voldoen. Mijne ervaring met uit steun komende venters, die nog ventschuld hebben over de periode, voorafgaande aan den datum van ingang van steun, wijst sterk in die richting. Daarbij komt, dat de nieuwe regeling juist voor deze venters ongunstiger wordt, daar het in de bedoeling ligt, geen vrijstelling van betaling van ventgeld... [einde pagina] Dit document is een kritische reactie op een voorstel om de inning van het "ventgeld" (belasting voor straatverkopers) in Amsterdam te reorganiseren. Het doel van de reorganisatie was een bezuiniging van ongeveer 4800 gulden, voornamelijk door administratieve vereenvoudiging.

De schrijver uit echter grote zorgen over de haalbaarheid. De kern van het bezwaar is sociaal-economisch: veel kleine venters leefden op de grens van de armoede en maakten regelmatig gebruik van de "steun" (werkloosheidsuitkering). Voor deze groep zou het vooruitbetalen van een groot bedrag ineens (of zelfs in kortere termijnen) onmogelijk zijn. De auteur onderbouwt dit met de praktijkervaring dat venters die uit de steun kwamen vaak al grote schulden hadden aan onbetaald ventgeld uit het verleden. Het schrappen van de mogelijkheid tot vrijstelling zou de positie van deze kwetsbare groep alleen maar verslechteren.

Het document is een typisch voorbeeld van een 'ambtelijke worsteling' tussen de drang naar efficiëntie en de weerbarstige sociale realiteit van de crisisjaren. * Tijdperk: 1937 bevindt zich in de nasleep van de Grote Depressie. Nederland kampte met massale werkloosheid.
* De "Steun": Wie werkloos was, viel terug op de steunverlening, die gepaard ging met strenge controles en een karig bestaan. Venten was voor velen een manier om toch nog wat extra inkomen te genereren of uit de steun te blijven.
* Ventgeld: Gemeenten hieven belasting op het venten op de openbare weg. Dit was een belangrijke bron van inkomsten, maar de inning bij arme burgers was administratief bewerkelijk en moeizaam.
* Bezuinigingsdrift: In de jaren '30 voerde de overheid (zowel landelijk als lokaal) een streng aanpassingsbeleid. Er moest op elke post bespaard worden, wat vaak leidde tot frictie met de sociale diensten die de armoede van nabij zagen.