Ambtelijk rapport/instructie betreffende markttoezicht. 24 maart (jaartal niet zichtbaar, waarschijnlijk vroege tot midden 20e eeuw gezien spelling). 4 24 Maart 7
18/3/5 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

De contrôleur, wien de contrôle in eenig rayon is opgedragen,
is verplicht al de straten van dit rayon door te ryden (de
dienst wordt verricht per rywiel).
Van den venter, welke in het rayon wordt staande
gehouden ter contrôleering, wordt de vergunning afgeteekend
(op de daarvoor bestemde bladzyde in de vergunning) met een
paraaf van den contrôleur en met vermelding van den datum,
waarop de contrôle plaats vindt.
Van iedere contrôle maakt de contrôleur in zyn zak-
boekje de volgende aanteekeningen: serie en nummer der vent-
vergunning, laatste zegel en nummer, en artikel waarmede wordt
gevent. Deze aanteekeningen worden op de dagrapporten vermeld,
waardoor contrôle mogelyk wordt op de wyze, waarop de contrô-
leurs hun taak verrichten; (de zegelnummers van de dagrappor-
ten worden op het hoofdkantoor regelmatig door steekproeven
vergeleken met de administratie der verkochte ventzegels).
Uit deze dagrapporten worden bovendien op het hoofdkantoor de
gegevens verzameld, die nodig zyn voor het samenstellen van
de dag- en maandstaten (zie bylage F en F'), waarop de werk-
uren der contrôleurs gespecificeerd worden vermeld.
Tegen overtreders der Ventverordening wordt proces-
verbaal opgemaakt.
Op een of meer dagen der week wordt den contrôleurs
opgedragen op vastgestelde uren in bepaalde rayons (de zoo-
genaamde werkrayons: WR) systematisch na te gaan hoeveel ven-
ters zy in die rayons aantreffen en met welke artikelen gevent
wordt. Hiertoe houden zy alle venters, die zy in het werkrayon
aantreffen, staande, met uitzondering van de venters, die zy
in de loopende week reeds hebben staande gehouden. Deze
laatste venters worden zonder meer geteld. De telling wordt,
gespecificeerd naar de artikelen waarmee wordt gevent, op het
dagrapport vermeld. Deze telling geeft gemiddeld per werkrayon
een aantal van ca. 25 straatkooplieden (met en zonder ventver-
gunning) aan. Dit aantal is dus het totaal van alle straat-
kooplieden, die zich op het tydstip van de telling in het
rayon ophouden. Bovenstaand cyfer is een gemiddelde, er komen * Taalgebruik: Het document hanteert de oude spelling (bijv. "rywiel", "zyn", "mogelyk", "cyfer"). Het taalgebruik is zakelijk en bureaucratisch.
* Inhoud: De tekst beschrijft twee hoofdtaken van de controleurs:
1. Individuele controle: Het controleren van vergunningen van individuele venters, waarbij de controleur de vergunning parafeert en gegevens noteert in een zakboekje voor latere verwerking in dagrapporten.
2. Statistische inventarisatie: Het uitvoeren van systematische tellingen in "werkrayons" (WR) om de totale omvang van de straathandel in kaart te brengen, inclusief illegale venters zonder vergunning.
* Toezicht op het toezicht: Er is sprake van een dubbele controlelaag; niet alleen worden de venters gecontroleerd, maar het hoofdkantoor controleert via steekproeven op de "ventzegels" ook of de controleurs hun werk naar behoren uitvoeren. Dit document biedt inzicht in het markt- en straatvisserijbeleid van de gemeente Amsterdam in een tijd waarin straathandel een essentieel, maar ook strak gereguleerd onderdeel van de voedselvoorziening was. De functie van "Wethouder voor de Levensmiddelen" suggereert een periode van schaarste of sterke centrale regulering (zoals de periode rond de Eerste of Tweede Wereldoorlog, hoewel de spelling en toon ook op de jaren '20 of '30 kunnen wijzen). De inzet van de fiets ("rywiel") als vervoersmiddel onderstreept de noodzaak voor mobiliteit van de ambtenaren in de dichtbebouwde stadswijken. De vermelding van circa 25 kooplui per rayon toont de intensiteit van de toenmalige straathandel aan.