Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 184
Dossier 83
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijk rapport/brief (pagina 3).

24 maart 1937 (gelet op de referentie "7" achter 24 maart en de inhoudelijke verwijzingen naar 1935 en 1936). Van: Onbekend (vermoedelijk een hoofd van een controledienst in Amsterdam).

Origineel

Ambtelijk rapport/brief (pagina 3). 24 maart 1937 (gelet op de referentie "7" achter 24 maart en de inhoudelijke verwijzingen naar 1935 en 1936). Onbekend (vermoedelijk een hoofd van een controledienst in Amsterdam). 3 24 Maart 7
18/3/5 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen.

verder dienaangaande byzondere voorschriften werden gegeven.
In myn rapport d.d. 13 Mei 1935 (No.72/285 M) heb ik de be-
zwaren van dit stelsel uiteengezet en de invoering van een
nieuw systeem (dat thans in hoofdzaak nog wordt gevolgd) aan-
gekondigd. Naar aanleiding daarvan heeft Uw Ambtsvoorganger
my op 28 Mei 1935 bericht (No.1085 L.M.1934), waarop ik op 5
Juni d.a.v. (onder No.72/309 M) heb uiteengezet, dat het aan-
tal gerapporteerde contrôles m.i. niet tot een conclusie om-
trent de intensiviteit der contrôle in het algemeen mag lei-
den en dat uitbreiding van het personeel met 5 contrôleurs,
die een deel van hun taak op de Centrale Markt zouden vinden,
gewenscht werd geacht. Tot deze uitbreiding is toen, overeen-
komstig myn voorstel, besloten. (In totaal waren toen 15 con-
trôleurs met "ventcontrôle" belast. Sedert Februari 1936 is
een dezer contrôleurs op de Centrale Markt werkzaam, ter ver-
vanging van den contrôleur, die daar door een ongeval met een
rolluik is getroffen en nog steeds niet is hersteld. Vandaar
dat in den aanhef van dit rapport van 14 contrôleurs wordt
gesproken).

Beschryving van het huidige contrôle-systeem.
De ventwyken Noord, Oost, Zuid, West en Centrum zyn
onderverdeeld in rayons en wel:
Noord in 5 rayons en omgeving sportterreinen;
Oost in 8 rayons en omgeving sportterreinen;
Zuid in 12 rayons en omgeving sportterreinen;
West in 10 rayons en omgeving sportterreinen;
Centrum in 13 rayons.
De contrôleurs ontvangen wekelyks schriftelyk op-
dracht (bylage A) in welk rayon zy hun dagtaak moeten aan-
vangen, waarna zy, voor zoo ver dit mogelyk is, achtereen-
volgens de opvolgende rayons moeten contrôleeren. Het uur,
waarop de contrôleur in ieder rayon aanvangt, vermeldt hy op
zyn dagrapport (bylage B), benevens de contrôles welke hy in
zyn rayons heeft verricht.
Het rayon waarin wordt aangevangen wisselt dagelyks. Dit document is een voortgangsrapportage over de organisatie van de zogenaamde "ventcontrole" in Amsterdam. De kernpunten zijn:

  • Organisatorische wijziging: Er wordt teruggeblikt op een reorganisatie uit 1935 waarbij een nieuw controlesysteem werd ingevoerd en het aantal controleurs werd uitgebreid.
  • Personele bezetting: De schrijver legt uit waarom er momenteel 14 controleurs actief zijn in plaats van de beoogde 15. Dit komt door een arbeidsongeval op de Centrale Markt, waarbij een controleur gewond raakte door een vallend rolluik.
  • Methodiek: De stad is verdeeld in vijf geografische districten (Noord, Oost, Zuid, West, Centrum), die weer zijn onderverdeeld in rayons. Er is een strikte administratieve controle op de controleurs zelf: zij krijgen wekelijks opdrachten en moeten per rayon hun aanvangstijd en werkzaamheden in dagrapporten bijhouden.
  • Taalgebruik: Het document hanteert de spelling-Marchant (gebruik van 'y' voor 'ij', zoals in 'myn', 'byzondere' en 'ventwyken'), wat typerend is voor de periode voor de spellinghervorming van 1947. De jaren '30 waren een periode van economische crisis, maar ook van toenemende regulering door de overheid. De "ventcontrole" was essentieel in een stad als Amsterdam om de straathandel (marktkooplui, venters met karren) in goede banen te leiden, zowel vanuit economisch oogpunt (concurrentie met vaste winkels) als vanuit openbare orde en hygiëne.

De vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" duidt erop dat deze controle nauw verbonden was met de voedselvoorziening en de marktmeester-diensten van de stad. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was destijds de spil in de voedseldistributie, wat verklaart waarom controleurs daar deels gestationeerd waren. De focus op sportterreinen in de rayonverdeling suggereert dat daar veel informele handel plaatsvond die gereguleerd moest worden.

Samenvatting

Dit document is een voortgangsrapportage over de organisatie van de zogenaamde "ventcontrole" in Amsterdam. De kernpunten zijn:

  • Organisatorische wijziging: Er wordt teruggeblikt op een reorganisatie uit 1935 waarbij een nieuw controlesysteem werd ingevoerd en het aantal controleurs werd uitgebreid.
  • Personele bezetting: De schrijver legt uit waarom er momenteel 14 controleurs actief zijn in plaats van de beoogde 15. Dit komt door een arbeidsongeval op de Centrale Markt, waarbij een controleur gewond raakte door een vallend rolluik.
  • Methodiek: De stad is verdeeld in vijf geografische districten (Noord, Oost, Zuid, West, Centrum), die weer zijn onderverdeeld in rayons. Er is een strikte administratieve controle op de controleurs zelf: zij krijgen wekelijks opdrachten en moeten per rayon hun aanvangstijd en werkzaamheden in dagrapporten bijhouden.
  • Taalgebruik: Het document hanteert de spelling-Marchant (gebruik van 'y' voor 'ij', zoals in 'myn', 'byzondere' en 'ventwyken'), wat typerend is voor de periode voor de spellinghervorming van 1947.

Historische Context

De jaren '30 waren een periode van economische crisis, maar ook van toenemende regulering door de overheid. De "ventcontrole" was essentieel in een stad als Amsterdam om de straathandel (marktkooplui, venters met karren) in goede banen te leiden, zowel vanuit economisch oogpunt (concurrentie met vaste winkels) als vanuit openbare orde en hygiëne.

De vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" duidt erop dat deze controle nauw verbonden was met de voedselvoorziening en de marktmeester-diensten van de stad. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was destijds de spil in de voedseldistributie, wat verklaart waarom controleurs daar deels gestationeerd waren. De focus op sportterreinen in de rayonverdeling suggereert dat daar veel informele handel plaatsvond die gereguleerd moest worden.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →