Getypte ambtelijke brief of memo (waarschijnlijk een doorslag van een rapport). 24 maart (jaartal niet gespecificeerd op deze pagina, maar de stijl en context suggereren de vroege 20e eeuw). 7 24 Maart 7
18/3/5 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

des Zondags de Uilenburgmarkt en des Maandags het Amstelveld,
de Westerstraat en de Noordermarkt, dan spreekt het, naar
myn meening, vanzelf, dat het toezicht op al deze markten
met de daaraan verbonden inning van marktgelden onmogelyk door
iets meer dan vyf ambtenaren kan worden uitgeoefend. De 14
contrôleurs, die het toezicht op de naleving der Ventverorde-
ning en op de standplaatshouders uitoefenen, zyn dan ook voor
den marktdienst onmisbaar. Dit klemt te meer, omdat op de
drukke dagen (des Zaterdags - wanneer de markten duren van 9
uur v.m. tot 10 uur n.m. - aan de Lindengracht, de Albert
Cuypstraat en de Dapperstraat, des Zondags op de Uilenburg-
markt) de werkzaamheden onmogelyk door één ambtenaar kunnen
worden verricht, doch dat hier tenminste twee (aan de Albert
Cuypstraat drie en op de Uilenburgmarkt zelfs vier) ambtenaren
vereischt zyn.

       Indien de markten zoodanig waren, dat zy dagelyks

een zelfde bezetting noodig hadden, dan zou het minder bezwaar
lyk zyn, om bepaalde ambtenaren uitsluitend voor den markt-
dienst en anderen voor de hierboven onder A en B beschreven
contrôle te bestemmen. Alleen zouden dan nog moeilykheden
blyven bestaan by ontstentenis der marktambtenaren in geval
van ziekte of verlof, zoodat daarvoor een reserve zou moeten
aanwezig zyn. Doch nu de personeelsbezetting op de markten
telkens wisselt en vooral des Zaterdags de meeste ambtenaren
voor den marktdienst noodig zyn, terwyl ook des Zondags dienst
moet worden gedaan, ligt het m.i. voor de hand om alle ambte-
naren zooveel mogelyk te benutten en dus dezelfde contrôleurs
naar behoefte, op bepaalde dagen met ventcontrôle op andere
dagen met marktdienst te belasten. Enkele markten (de Boom-
en Bloemmarkt, de Dapperstraat van Maandag tot en met Vrydag)
vereischen zelfs niet voortdurend toezicht van een ambtenaar,
weshalve een contrôleur in wiens wyk deze markten zyn gelegen,
met den dienst aldaar kan worden belast, terwyl hy tegelyk op
de naleving der Ventverordening kan toezien.

Overzicht personeelsbezetting op de markten. Dit document is een ambtelijk advies over de efficiënte inzet van marktmeesters en controleurs in Amsterdam. De kern van het betoog is dat een strikte scheiding tussen personeel voor de 'marktdienst' (toezicht op markten en inning van gelden) en 'ventcontrôle' (toezicht op straathandel buiten de markten) onpraktisch is.

Kernpunten:
* Personele omvang: Er wordt gesproken over een poule van 14 controleurs.
* Piekbelasting: De werklast is zeer ongelijk verdeeld over de week. Vooral de zaterdag (met markttijden van 09:00 tot 22:00 uur) en de zondag (Uilenburgmarkt) vereisen een grote concentratie van ambtenaren op specifieke locaties.
* Flexibele inzet: De auteur stelt voor om ambtenaren flexibel in te zetten. Op rustige dagen kunnen zij de algemene ventcontrole doen, terwijl ze op drukke marktdagen gezamenlijk de markten bemensen.
* Gecombineerde taken: Voor kleinere of minder drukke markten (zoals de Dapperstraat op doordeweekse dagen) kan de wijkcontroleur de markttaken 'erbij doen'. De tekst biedt een interessant historisch inkijkje in de Amsterdamse marktcencultuur en de toenmalige regelgeving:
* Locaties: Het document noemt bijna alle grote historische markten van de stad: Lindengracht, Albert Cuyp, Dapperstraat, Noordermarkt, Westerstraat, Amstelveld en de Boom- en Bloemmarkt.
* Sociaal-historisch: De vermelding van de Uilenburgmarkt op zondag is kenmerkend. Uilenburg was het hart van de Joodse buurt; omdat de Joodse kooplui op zaterdag (sabbat) niet werkten, was de markt daar op zondag geopend.
* Ventverordening: Het toezicht op 'venters' (straathandelaren zonder vaste standplaats) was in die tijd een grote prioriteit voor de gemeente om de openbare orde en eerlijke concurrentie te handhaven.
* Tijdsbeeld: De lange werkdagen op zaterdag (tot 10 uur 's avonds) weerspiegelen een tijd waarin de markt de primaire plek was voor de arbeidersklasse om inkopen te doen, vaak nadat het weekloon op zaterdagmiddag was uitgekeerd.