Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 206
Dossier 37
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypt inspectierapport met uitgebreide handgeschreven kanttekeningen en correcties.

2 mei 1940. Van: Een Inspecteur (ondertekend, mogelijk J. de Haan).

Origineel

Getypt inspectierapport met uitgebreide handgeschreven kanttekeningen en correcties. 2 mei 1940. Een Inspecteur (ondertekend, mogelijk J. de Haan). (Handgeschreven bovenaan rechts:) -10 heeft geldige ventverg.; geverbaliseerd wegens immens(?) met bloemen [cl.at.pl.]

  1. E.de Valenca 4.15 uur in Zuid. (art. 344 a) bloemen. Reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
  2. W.G.v.d.Veen 4.15 uur in Zuid. art. 344 a bloemen. (fol. No 10)

Tezamen met contrôleur Klaassens heb ik des middags van 14 - 17.30 uur ~~drie wijken~~ de door Zuid en West gecontrôleerd; wij hebben slechts in de gevallen 7, 10 en 11 aan de Telefonische mededeeling politie.

(Handgeschreven blok rechts:) Tal van venters deelden ons mede reeds 6 à 7 keer door de Politie te zijn aangehouden. Er is klaarblijkelijk zeer intensief gecontroleerd.

Bureau Noord: geen overtreding.
" Marnixstraat: 1 overtreding.
" Adm.de Ruyterweg: geen overtreding
" Leidscheplein: 1 overtreding.
" Overtoom: 2 overtredingen.
" Singel: geen overtreding.
" J.D.Meyerplein: geen overtreding.
" Stadhouderskade: geen overtreding.
" Pieter Aartzstraat: 2 overtredingen.
" Warmoesstraat: geen overtreding.
" Spaarndammerstraat: geen overtreding.
" Linnaeusstraat: 1 overtreding.
" Kattenburg: geen overtreding.

De navolgende personen werden door de politie geverbaliseerd:
1. D.H.Bos zie boven onder 6. bloemen.
2. E.de Groot bloemen zonder vergunning. 1e verbaal. Door M.W. niet ondergeteekend
3. I.Bloemist bloemen zonder vergunning. reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
4. K.G.v.d.Woude te Leeuwarden woonachtig. motballetjes zonder vergunning. Door M.W. niet ~~geen verbaal, met~~ eerder geverbaliseerd.
5. J.Deegen zie boven onder 7. planten vergunning voor lompen. reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
6. S.Ekkelboom. bloemen ventvergunning voor versche visch. reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
7. A.van Gelderen opkoopen zonder vergunning. reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)

(De volgende drie paragrafen zijn met een groot kruis doorgehaald:)
~~Een razzia, zooals op Zaterdag door de politie gehouden, meen ik voor een volgende gelegenheid niet te kunnen aanbevelen.~~
~~venters deelden mij des middags om 3 uur mede reeds 6 à 7 keer door de politie te zijn aangehouden. Enkele agenten in burger (die notie hebben van ventvergunningen) in iedere wijk, lijkt mij voldoende.~~
~~Uit het hierboven gerapporteerde blijkt mijns inziens, dat de klachten van "Ons Belang", als zou des Zaterdags maar raak worden gevent, zeer sterk overdreven zijn. Ook op de andere dagen worden geregeld - ook dezelfde - overtreders aangetroffen. De contrôle is juist voor een groot deel gericht op overtredingen. De preventieve werking is groot en houdt tal van elementen, die voorheen clandestien ventten van de straat. Deze worden thans veelal op de markten aangetroffen.~~

Amsterdam, 2 Mei 1940.
Inspecteur,
[Handtekening]

(Handgeschreven in de linker marge:)
Rapport [onleesbaar]
[Initialen/Handtekening]
(zie wit papier) Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de handhaving van de Amsterdamse markt- en straathandelwetgeving vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Het toont een systematische controle op venters (straathandelaren) in verschillende stadsdelen.

De kern van het rapport is een lijst van overtreders, waarbij opvalt dat sommigen handelden zonder vergunning, terwijl anderen een vergunning voor het verkeerde product hadden (bijv. bloemen verkopen met een visvergunning). De handgeschreven correcties wijzen op een actieve revisie van het rapport, waarbij specifieke juridische of procedurele details (zoals het al dan niet ondertekenen van een proces-verbaal) werden toegevoegd.

Zeer interessant is de doorgehaalde conclusie. De inspecteur uitte hierin aanvankelijk kritiek op de "razzia-methode" van de politie en verdedigde de effectiviteit van de bestaande controles tegenover klachten van de belangenvereniging "Ons Belang" (een vereniging van gevestigde winkeliers die fel tegen ongecontroleerde straathandel was). Het feit dat dit deel is doorgehaald, suggereert een intern conflict over de te varen koers of een correctie door een hogere instantie. In de jaren '30 en '40 was straathandel in Amsterdam een belangrijk maar streng gereguleerd middel van bestaan, vooral voor de armere bevolking. Gevestigde winkeliers, verenigd in clubs als "Ons Belang", zagen venters als oneerlijke concurrentie en drongen aan op harde handhaving.

De namen in het document, zoals "E. de Valenca", weerspiegelen de aanwezigheid van de Joodse gemeenschap in de Amsterdamse (straat)handel. De datum, 2 mei 1940, plaatst dit document in de laatste dagen van de Nederlandse neutraliteit. Terwijl de oorlogsdreiging enorm was, draaide de gemeentelijke bureaucratie en de strijd tegen illegale bloemenverkoop gewoon door. De handgeschreven opmerking "zie wit papier" verwijst waarschijnlijk naar een bijlage die in dit dossier ontbreekt, mogelijk met meer gedetailleerde verhoren of bewijsstukken.

Samenvatting

Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de handhaving van de Amsterdamse markt- en straathandelwetgeving vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Het toont een systematische controle op venters (straathandelaren) in verschillende stadsdelen.

De kern van het rapport is een lijst van overtreders, waarbij opvalt dat sommigen handelden zonder vergunning, terwijl anderen een vergunning voor het verkeerde product hadden (bijv. bloemen verkopen met een visvergunning). De handgeschreven correcties wijzen op een actieve revisie van het rapport, waarbij specifieke juridische of procedurele details (zoals het al dan niet ondertekenen van een proces-verbaal) werden toegevoegd.

Zeer interessant is de doorgehaalde conclusie. De inspecteur uitte hierin aanvankelijk kritiek op de "razzia-methode" van de politie en verdedigde de effectiviteit van de bestaande controles tegenover klachten van de belangenvereniging "Ons Belang" (een vereniging van gevestigde winkeliers die fel tegen ongecontroleerde straathandel was). Het feit dat dit deel is doorgehaald, suggereert een intern conflict over de te varen koers of een correctie door een hogere instantie.

Historische Context

In de jaren '30 en '40 was straathandel in Amsterdam een belangrijk maar streng gereguleerd middel van bestaan, vooral voor de armere bevolking. Gevestigde winkeliers, verenigd in clubs als "Ons Belang", zagen venters als oneerlijke concurrentie en drongen aan op harde handhaving.

De namen in het document, zoals "E. de Valenca", weerspiegelen de aanwezigheid van de Joodse gemeenschap in de Amsterdamse (straat)handel. De datum, 2 mei 1940, plaatst dit document in de laatste dagen van de Nederlandse neutraliteit. Terwijl de oorlogsdreiging enorm was, draaide de gemeentelijke bureaucratie en de strijd tegen illegale bloemenverkoop gewoon door. De handgeschreven opmerking "zie wit papier" verwijst waarschijnlijk naar een bijlage die in dit dossier ontbreekt, mogelijk met meer gedetailleerde verhoren of bewijsstukken.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →