Ambtelijk rapport/memorandum. Een functionaris van de Dienst van het Marktwezen (vermoedelijk een hoofdcontroleur). De Heer Directeur van het Marktwezen. Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen.

In verband met de in opdracht van den Wethouder op Zaterdag 27 April jl. gehouden contrôle op het clandestien venten, rapporteer ik U het volgende:

Dienst gedaan is door:
Contrôleur F.de Vries (vrijgemaakt van de Centrale Markt)
van 9 – 12.30 uur in Oost = 3 ½ uur
van 1.30 – 18 uur in West = 4 ½ uur
Contrôleur A.H.Klaassens
van 9 – 1 uur in Centrum = 4 uur
van 2 – 18 uur in Oost)gedeelt
Zuid) te = 4 uur
West) lijk
van 19 – 21 uur in Centrum = 2 uur
Contrôleur C.L.J.Lak van 9 – 14 uur in Noord = 5 uur
(vrijgemaakt van markt-dienst " 15 – 21 uur in Oost = 6 uur
Contrôleur M.C.Groot " 9 – 11.30 uur in Centrum = 2 ½ uur
Contrôleur Reijinga " 10 – 11.30 uur in West = 1 ½ uur
Contrôleur Helsloot " 9 – 11. uur in Oost = 2 uur
----------
Totaal [doorgehaald: 34 ½] uur
35

Uit het bovenstaande blijkt, dat de contrôleurs Klaassens en Lak, zooals was afgesproken, enkele uren overwerk hebben verricht.
Ten einde den contrôleur Lak van marktdienst vrij te maken, moest de contrôleur Dijkema, dienstdoende op de markten Mosplein en Nieuwmarkt, enkele uren extra dienst doen.

Door de contrôleurs zijn de navolgende personen geverbaliseerd:
1. Th.C.Verduijn 10.30 uur in Centrum. eieren, geen vergunning reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
2. J.Ellis 12.10 uur in Noord. galanterieën, geen vergunning reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
3. H.Scholte 12.20 uur in Noord. galanterieën, geen vergunning reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
4. J.A.v.d.Bonk 18.30 uur in Oost. vergunning voor aardappelen, groenten en fruit, ventte met bloemen. [doorgehaald: 1e verbaal door MW niet eerder geverbaliseerd?]
5. D.Polak 10.30 uur in West. lompen. Is in het bezit geweest van vergunning 17 – 145. Deelde [doorgehaald: e.a. op 26-4-140] mede vergunning te hebben aangevraagd. Reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
6. D.H.Bos 16.35 uur in West. bloemen geen vergunning. [doorgehaald: 1e verbaal door MW niet eerder geverbaliseerd]
7. J.Deegen 15.30 uur in Zuid. vergunning lompen, ventte met planten. reeds eerder geverbaliseerd. (zie bijlage)
8. L.Leers 20.30 uur in Centrum. cons.ijs. [handgeschreven boven: heeft geldige] zonder vergunning. [doorgehaald: 1e verbaal. vergunning ingeleverd.] waarschijnlijk in steun, aan M.S.! gerapporteerd. [handgeschreven paraaf: meldt]
9. P.H.Kamp 12.20 uur in Centrum bloemen, vergunning Zuid. [doorgehaald: 1e verbaal door MW niet eerder geverbaliseerd].

F, hou deze niet binnen, * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont een zeer gedetailleerde urenverantwoording per wijk (Oost, West, Centrum, Noord, Zuid). De correctie van het totaal (van 34 ½ naar 35 uur) wijst op een strenge controle op overuren en budgetten.
* Handhavingsbeleid: Er is sprake van een gerichte actie ("in opdracht van den Wethouder") tegen clandestien venten. De nadruk ligt op recidivisme; bij vijf van de negen personen wordt expliciet vermeld dat zij "reeds eerder geverbaliseerd" zijn.
* Sociale context: De vermelding bij persoon 8 (L. Leers) dat hij "waarschijnlijk in steun" (werkloosheidssteun) is, geeft inzicht in de sociaaleconomische situatie. Mensen probeerden ondanks hun uitkering of door gebrek aan inkomen clandestien wat bij te verdienen met de verkoop van consumptie-ijs, bloemen of eieren.
* Correcties: De vele doorhalingen en handgeschreven toevoegingen suggereren dat dit een werkdocument is dat door verschillende lagen van de bureaucratie is gegaan alvorens definitief gearchiveerd te worden. Dit document dateert van 27 april 1940. Dit is een cruciaal historisch moment: minder dan twee weken voordat de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbrak (10 mei 1940). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er al economische schaarste en mobilisatie, wat de toename van illegale straathandel verklaart. De "Dienst van het Marktwezen" in Amsterdam had de taak om de orde op de markten te bewaren en te zorgen dat alleen mensen met een geldige vergunning (en dus betaalde leges) goederen verkochten. De informele opmerking onderaan ("F, hou deze niet binnen") is waarschijnlijk een instructie van een superieur om het rapport direct door te sturen of te verwerken.