Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 208
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypt rapport (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen en doorhalingen.

6 mei 1940 (betreffende acties op 27 april 1940). Van: Directeur van het Marktwezen, Amsterdam.

Origineel

Getypt rapport (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen en doorhalingen. 6 mei 1940 (betreffende acties op 27 april 1940). Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Handgeschreven, linksboven:] Bijlage I

Behoort bij brief no. 72/27/3 M. d.d. 6 Mei 1940 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen.

In verband met de in opdracht van den Wethouder op Zaterdag 27 April jl. gehouden contrôle op het clandestien venten, rapporteer ik U het volgende:

Dienstgedaan is door:
Contrôleur F.de Vries (vrijgemaakt van de Centrale Markt)
van 9.- - 12.30 uur in Oost = 3 ½ uur
" 1.30 - 18.- " " West = 4 ½ "

Contrôleur A.H.Klaassens
van 9.- - 1.- " " Centrum = 4 "
" 2.- - 18.- " " Oost) gedeel-
Zuid) te = 4 "
West) lijk
" 19.- - 21.- " " Centrum = 2 "

Contrôleur C.L.J.Lak (vrijgemaakt van marktdienst)
van 9.- - 14.- uur in Noord = 5 "
" 15.- - 21.- " " Oost = 6 "

Contrôleur M.C.Groot
van 9.- - 11.30 " " Centrum = 2 ½ "

Contrôleur J.J.Reijinga
van 10.- - 11.30 " " West = 1 ½ "

Contrôleur J.C.N.Helsloot
van 9.- - 11.- " " Oost = 2 "


Totaal 35 uur

Uit het bovenstaande blijkt, dat de contrôleurs Klaassens en Lak, zooals was afgesproken, enkele uren overwerk hebben verricht.

Teneinde den contrôleur Lak van marktdienst vrij te maken, moest de contrôleur Dijkema, dienstdoende op de markten Mosplein en Nieuwmarkt, enkele uren extra dienst doen.

Door de contrôleurs zijn de navolgende personen geverbaliseerd:

[Linkermarge handgeschreven tekens: J.d., 2.v., v., v.H., 2.v., v.H.]

  1. Th.C.Verduijn — 10.30 uur in Centrum, ~~eieren, geen vergunning, reeds eerder geverbaliseerd (zie bijlage).~~
  2. J.Ellis — 12.10 uur in Noord. ~~galanterieën, geen vergunning, reeds eerder geverbaliseerd (zie bijlage) —~~
  3. H.Scholten — 12.20 uur in Noord. ~~galanterieën, geen vergunning, reeds eerder geverbaliseerd (zie bijlage)~~
  4. J.A.v.d.Bosch — 18.30 uur in Oost. ~~vergunning voor aardappelen, groenten en fruit, ventte met bloemen. Door Marktwezen niet eerder geverbaliseerd.~~
  5. D.Polak — 10.30 uur in West. ~~Lompen, is in het bezit geweest van vergunning 17 - 145. Deelde mede vergunning te hebben aangevraagd. Reeds eerder geverbaliseerd (zie bijlage)~~
  6. D.H.Bos — 16.35 uur in West. ~~bloemen, geen vergunning. Door Marktwezen niet eerder geverbaliseerd.~~ * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont een zeer gedetailleerde urenverantwoording per controleur en per stadsdeel. Er wordt expliciet melding gemaakt van het schuiven met personeel (vrijmaken van de Centrale Markt en vervanging op markten zoals het Mosplein) om deze extra controle mogelijk te maken.
  7. Handhavingsbeleid: De focus ligt op 'clandestien venten' (straatverkoop zonder vergunning). Opvallend is dat bij de verbalen specifiek wordt gekeken naar recidive ("reeds eerder geverbaliseerd").
  8. Correcties: De uitgebreide omschrijvingen van de overtredingen onderaan zijn met de typemachine doorgehaald. Dit duidt er waarschijnlijk op dat deze details voor de uiteindelijke brief aan de wethouder naar een aparte bijlage zijn verplaatst, of dat de tekst voor een ander administratief doel werd ingekort. Dit document dateert van 6 mei 1940, slechts vier dagen voor de Duitse inval in Nederland. Het biedt een unieke inkijk in de dagelijkse beslommeringen van het Amsterdams stadsbestuur vlak voor het uitbreken van de oorlog. Ondanks de internationale spanningen draaide de bureaucratie en de handhaving op de Amsterdamse markten en straten op volle toeren.

De genoemde goederen (eieren, galanterieën, groenten, bloemen, lompen) laten zien waarin op straat clandestien gehandeld werd. In een tijd van economische onzekerheid en de eerste tekenen van schaarste was het Marktwezen streng in het reguleren van wie wat waar mocht verkopen om de ordelijke handel te beschermen.

Samenvatting

  • Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont een zeer gedetailleerde urenverantwoording per controleur en per stadsdeel. Er wordt expliciet melding gemaakt van het schuiven met personeel (vrijmaken van de Centrale Markt en vervanging op markten zoals het Mosplein) om deze extra controle mogelijk te maken.
  • Handhavingsbeleid: De focus ligt op 'clandestien venten' (straatverkoop zonder vergunning). Opvallend is dat bij de verbalen specifiek wordt gekeken naar recidive ("reeds eerder geverbaliseerd").
  • Correcties: De uitgebreide omschrijvingen van de overtredingen onderaan zijn met de typemachine doorgehaald. Dit duidt er waarschijnlijk op dat deze details voor de uiteindelijke brief aan de wethouder naar een aparte bijlage zijn verplaatst, of dat de tekst voor een ander administratief doel werd ingekort.

Historische Context

Dit document dateert van 6 mei 1940, slechts vier dagen voor de Duitse inval in Nederland. Het biedt een unieke inkijk in de dagelijkse beslommeringen van het Amsterdams stadsbestuur vlak voor het uitbreken van de oorlog. Ondanks de internationale spanningen draaide de bureaucratie en de handhaving op de Amsterdamse markten en straten op volle toeren.

De genoemde goederen (eieren, galanterieën, groenten, bloemen, lompen) laten zien waarin op straat clandestien gehandeld werd. In een tijd van economische onzekerheid en de eerste tekenen van schaarste was het Marktwezen streng in het reguleren van wie wat waar mocht verkopen om de ordelijke handel te beschermen.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →