3 mei 1940. Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). [Briefhoofd links]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM VP/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
No. 72/27/3 M.
BIJLAGE n 2
ONDERWERP :
Klacht der Venters & Markt-
koopliedenvereeniging"Ons Belang"
inzake onvoldoende ventcontrôle
op Zaterdag.

[Briefhoofd rechts]
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
AMSTERDAM (W.) 3 Mei 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Marginale aantekening in handschrift, ter hoogte van het midden van de eerste alinea:]
1 als bijlage I

[Tekst lichaam]
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 26 April jl. om advies ontvangen stuk no.409 L.M.1940 heb ik de eer U te berichten, dat, overeenkomstig Uw opdracht, op Zaterdag 27 April jl. zoowel door de Politie, als door mijn dienst een zoogenaamde razzia is gehouden, teneinde te onderzoeken, of inderdaad de contrôle op de naleving der Ventverordening des Zaterdags ten eenenmale onvoldoende is. Het resultaat van dit onderzoek is vervat in een rapport van den Inspecteur van mijn dienst d.d. 2 dezer, waarvan ik U hierbij een afschrift doe toekomen. Uit dit rapport blijkt, dat door Politie en Marktwezen op 27 April jl.,bij zeer intensieve contrôle, in totaal slechts 16 personen werden aangetroffen, die een overtreding pleegden, waarvan 2 (namelijk degenen, die een clandestiene standplaats bezetten) niet de Ventverordening, doch artikel 344 a der Algemeene Politie Verordening overtraden.

[Marginale aantekening in handschrift, onderaan de eerste alinea:]
1 geverbaliseerd worden;
[Daaronder getekende haak in rood potlood:]
┌
L

Ik ben van meening, dat dit resultaat aantoont, dat de mededeeling van de Venters & Marktkoopliedenvereeniging "Ons Belang","dat des Zaterdags het clandestien venten zoo goed als onbelemmerd plaats kan vinden, waarvan gretig gebruik wordt gemaakt" niet wordt bevestigd.

[Voetnoot links]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.

--- * Doel van de brief: De directeur van het Marktwezen rapporteert aan de wethouder over de resultaten van een extra controle (een "razzia") naar illegale straathandel op zaterdag.
* Aanleiding: Een klacht van de belangenvereniging "Ons Belang", die stelde dat er op zaterdagen nauwelijks gecontroleerd werd op illegale venters (straatverkopers).
* Resultaat van de controle: Op 27 april 1940 werden bij een intensieve gezamenlijke actie van politie en Marktwezen slechts 16 overtredingen geconstateerd. 14 daarvan betroffen de Ventverordening, en 2 betroffen illegale standplaatsen (APV).
* Conclusie: De afzender concludeert dat de bewering van de vereniging "Ons Belang" over ongehinderde illegale handel feitelijk onjuist is.
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands ("ten eenenmale", "des Zaterdags"). Opvallend is het gebruik van de term "razzia", wat destijds een gangbare term was voor een plotselinge, grootschalige politiecontrole of inval.

--- * Historisch moment: De brief is gedateerd op 3 mei 1940. Dit is exact één week voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het document toont de "normale" gang van zaken in het Amsterdamse stadsbestuur aan de vooravond van de oorlog.
* Maatschappelijke context: De economische situatie in 1940 was gespannen. Straathandel was voor velen een noodzakelijke bron van inkomsten, maar de gevestigde marktkooplieden (verenigd in "Ons Belang") zagen clandestiene venters als oneerlijke concurrentie.
* Het begrip 'razzia': Hoewel het woord 'razzia' na de Tweede Wereldoorlog een zeer beladen betekenis kreeg (het ophalen van Joodse burgers of mannen voor de Arbeitseinsatz), werd het hier in de oorspronkelijke, neutrale administratieve betekenis gebruikt voor een gecoördineerde politieactie.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West was de plek waar de Centrale Markthallen en het kantoor van het Marktwezen gevestigd waren.