Ambtelijke brief/rapportage. 6 mei 1940. Onbekend diensthoofd (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen), kenmerk VP/DV. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te [plaatsnaam niet vermeld, aangeduid met 'Alhier']. (Handgeschreven bovenaan:)
ter. M. de Boer.

VP/DV.

72/27/3 M.
n 2

(Handgeschreven stempel/aantekening:)
Meegenomen door
Directeur op 6/5 '40
[Paraaf]

6 Mei 1940.

Klacht der Venters- & Markt-
koopliedenvereeniging "Ons Be-
lang" inzake onvoldoende vent-
contrôle op Zaterdag.

den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 26 April jl. om advies ontvangen stuk No.409 L.M.1940 heb ik de eer U te berichten, dat, overeenkomstig Uw opdracht, op Zaterdag 27 April jl. zoowel door de Politie, als door mijn dienst een zoogenaamde razzia is gehouden, teneinde te onderzoeken, of inderdaad de contrôle op de naleving der Ventverordening des Zaterdags ten eenenmale onvoldoende is. Het resultaat van dit onderzoek is vervat in een rapport van den Inspecteur van mijn dienst d.d. 2 dezer, waarvan ik U hierbij als bijlage I een afschrift doe toekomen. Uit dit rapport blijkt, dat door Politie en Marktwezen op 27 April jl., bij zeer intensieve contrôle, in totaal slechts 16 personen werden aangetroffen, die een overtreding pleegden, waarvan 2 (namelijk degenen, die een clandestiene standplaats bezetten) niet de Ventverordening, doch artikel 344 a der Algemene Politie Verordening overtraden. Geverbaliseerd werden:

6 personen wegens venten zonder vergunning.
2 " konden, hoewel zij een ventvergunning voor 1939/'40 hebben, deze niet toonen.
5 " wegens venten met verkeerd artikel.
1 persoon wegens venten in verkeerde wijk.
2 personen wegens innemen clandestiene standplaats.
Totaal: 16 personen

Bijlage II geeft hiervan een overzicht, terwijl daarop tevens vermeld is of de bovenbedoelde personen reeds vroeger door Marktwezen werden geverbaliseerd. * Inhoud: De brief rapporteert over een gerichte controleactie (hier "razzia" genoemd) op zaterdag 27 april 1940. De actie was een reactie op een klacht van een belangenvereniging van marktkooplieden die vonden dat er te weinig gecontroleerd werd op illegale straathandel (venten). De resultaten worden gekwantificeerd: er zijn 16 overtredingen vastgesteld, variërend van het ontbreken van vergunningen tot het verkopen van goederen buiten de toegestane wijk of categorie.
* Taalgebruik: Opvallend is het gebruik van het woord "razzia". In de context van 1940, vóór de escalatie van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, was dit een gangbare ambtelijke term voor een plotselinge, grootschalige politiecontrole.
* Administratieve context: De handgeschreven notitie "Meegenomen door Directeur op 6/5 '40" toont aan dat het document direct na opstelling is behandeld door de ambtelijke top. * Historische timing: Het document is gedateerd op 6 mei 1940, exact vier dagen voor de Duitse inval in Nederland. Het toont de laatste dagen van de normale civiele administratie in Nederland, waarbij de overheid zich nog bezighield met lokale economische regulering en klachten van middenstanders.
* Sociaal-economisch: De klacht van "Ons Belang" illustreert de spanning tussen gevestigde marktkooplieden (met vergunning en vaste lasten) en "clandestiene" venters, een conflict dat in de crisisjaren en de vroege oorlogsjaren door economische schaarste vaak opliep.
* Bestuur: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een specifieke post die vaak belast was met markttoezicht en distributievraagstukken, zaken die door de toenemende oorlogsdreiging en schaarste in Europa steeds belangrijker werden.