Dienstbrief (getypt met handgeschreven correcties en toevoegingen). 2 augustus 1940. De Directeur van het Marktwezen (J.W. van der Noordaa). Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)

Telefoon 85151

Aan:
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Verzoeke bij beantwoording datum en
nummer van dezen brief te vermelden

No: 72/27/8 M Bijlagen: Datum: 2 Augustus 1940.

Onderwerp: Ventcontrôle.

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 3 Mei jl. (No. 351 L.M. 1940) heb ik de eer U het navolgende te berichten.
Ten gevolge van het uitbreken van den oorlog zyn zoo bijzondere omstandigheden ontstaan, dat ~~het, naar myn meening, niet mogelyk is de door U gestelde vragen thans te beantwoorden. Wel-iswaar~~ [- hoewel] kan worden nagegaan, hoeveel venters gemiddeld per dag in de verschillende stadswyken op straat zyn, ~~doch myns inziens geeft~~ [geeft m.i.] dit momenteel geen inzicht in de economische positie van den venter ~~zelf.~~ [geeft. (m.i.)]

In bylage dezes geef ik een overzicht van de aantallen venters, die in de verschillende stadswyken werden aangetroffen in de maanden Januari, Februari en Maart 1940, welke aantallen zyn gesplitst naar het artikel, dat werd verhandeld. Het op deze wyze verkregen materiaal acht ik echter onvoldoende om de economische positie van den venter te kunnen bepalen.

Ik heb de eer U beleefd te verzoeken, goed te vinden, dat de afdoening van de onderhavige aangelegenheid wordt opgeschort, totdat normalere omstandigheden zullen zyn ingetreden.

[Handgeschreven toevoeging linksonder:]
Voor wat betreft vereenvoudiging van de contrôle zelf en inrichting van den ventercontrôle-dienst hoop ik dat ik U in den loop van de maand September nader zal rapporteren.
[Paraaf]

[Rechtsonder:]
De Directeur,
[Handtekening: J.W. van der Noordaa] * Taalgebruik: Het document is geschreven in ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "dezen", "zyn", "stadswyken"). De toon is uiterst hoffelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken").
* Correcties: Er zijn aanzienlijke redactionele wijzigingen aangebracht in de tweede alinea. De oorspronkelijke tekst was stelliger over de onmogelijkheid om de vragen te beantwoorden. De handgeschreven correcties maken de tekst genuanceerder: er is wel data over aantallen venters, maar deze data wordt niet representatief geacht voor hun werkelijke economische situatie.
* Kernboodschap: De directeur van het Marktwezen vraagt om uitstel van een onderzoek naar de economische positie van straatventers. Hij beargumenteert dat de verzamelde gegevens van vóór de Duitse inval (januari-maart 1940) door de nieuwe oorlogsomstandigheden hun waarde hebben verloren. * Historische context: De brief is gedateerd op 2 augustus 1940, slechts drie maanden na de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De "bijzondere omstandigheden" waarover gesproken wordt, verwijzen direct naar het begin van de bezetting en de daarmee gepaard gaande economische ontwrichting.
* Voedselvoorziening: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In de vroege oorlogsjaren was de controle op de distributie van voedsel via straathandel (venters) een cruciale taak voor het stadsbestuur om tekorten en zwarte handel te beheersen.
* Administratieve transitie: Het document toont een ambtelijk apparaat dat probeert om te gaan met de plotselinge overgang van een vredes- naar een oorlogseconomie, waarbij bestaande statistieken en onderzoeksplannen plotseling irrelevant zijn geworden.