Juni 1938 7e JAARGANG No. 9 JUNI 1938 PRIJS 5 CENT

de vrije venter
ORGAAN VAN DE VENTERS EN MARKTKOOPLIEDENVEREENIGING „ONS BELANG”

[Linker kader:]
Adres Redactie:
A KLOOS
2e HELMERSSTRAAT 37
Abonnementsprijs:
75 cent per jaar bij vooruitbetaling

[Middelste kader:]
VERSCHIJNT MAANDELIJKS
Leden van „Ons Belang” ontvangen het Maandblad gratis.

[Rechter kader:]
Adres Administratie:
G. HUYSER
2e HELMERSSTRAAT 37
Advertentiën 10 cent per regel
Bij groote afname reductie.

NIEUWE PERSPECTIEVEN. HET NEDERLANDS VERBOND VAN MARKT- EN STRAATKOOPLIEDENVEREENIGINGEN OPGERICHT.

Zoo is dan het Nederlands Verbond van Markt- en Straatkooplieden tot stand gekomen. Op Donderdag 26 Mei j.l. hebben de vertegenwoordigers van een vijftal organisaties, omvattende 800 leden, de in voorbereiding zijnde oprichting bekrachtigd.

Aanvankelijk werd begonnen als een comité van plaatselijke organisaties van straat- en marktkooplieden. Dit comité moest dienen om, in verband met de Rijksmaatregelen ten aanzien van de regeling van den straat- en markthandel, de rechten dier organisaties tegen het imperialistisch drijven van den Ned. Bond te beschermen. Bij het ten uitvoer brengen van de door het Comité vastgestelde taak, bleek al heel spoedig, dat nauwere aaneensluiting en verbreding der werkzaamheid, voor de bij het comité aangesloten organisaties een gebiedende noodzakelijkheid was. Toch heeft het Comité zich niet gehaast. Het heeft deze aangelegenheid ter dege voorbereid. Zoodat na twee jaar in Comité-verband gewerkt te hebben een meer centrale en bevestigde vorm werd tot stand gebracht. Er rijst in dit verband nu echter een belangrijke vraag. Was het nu in elk geval absoluut noodig, dat daarvoor een nieuwe landelijke organisatie tot stand kwam? Zou het wellicht niet doeltreffender geweest zijn indien het comité zich had aangesloten bij een reeds bestaande landelijke organisatie op dit gebied? Inderdaad zou dit veel doeltreffender geweest zijn. Deze vrome wensch kon echter, buiten onze wil, niet in vervulling gaan. Voor aaneensluiting is in ieder geval één ding noodig. Dat is een kameraadschappelijk tegemoetkomen van de bestaande landelijke organisaties.

Dit laatste bleek in geen geval aanwezig. Want bij het overwegen van de vraag bij welke landelijke organisatie ons Comité zich destijds had moeten aansluiten, kon uit den aard der zaak slechts één antwoord gegeven worden. Namelijk bij den Ned. Bond.

De wijze echter, waarop het Bestuur van den Ned. Bond zich probeerde te representeeren als de-alleen-zalig-makende-kerk voor plaatselijke organisaties van markt- en straatkoopliedenvereenigingen, dwong ons juist om stelling te nemen tegen deze wijze van optreden. De Ned. Bond trachtte het organisatie-leven van die organisaties te verstikken ten einde hen te dwingen zich zónder meer te liquideeren of dekking te zoeken onder haar vleugelen. Wij kregen daarbij een gevoel dat veel overeenstemming zal vertoonen met de gevoelens van een groot aantal Oostenrijkers ten aanzien van de „Anschluss”.

Dat deze, niet al te kameraadschappelijke geest bij het Bestuur van den Ned. Bond overheerschte, bleek ons in nog sterker mate nadat ons Comité was opgericht. Want onmiddellijk na het tot stand komen van ons Comité, heeft het zich gewend tot het Bestuur van den Ned. Bond, met het verzoek of het Bestuur van den Ned. Bond in principe bereid was met ons Comité tot samenwerking te komen. Het Bestuur van den Ned. Bond wees dit verzoek hooghartig af. Het maakte daarbij gebruik van gezochte motieven, die dan ook niet houdbaar bleken. Het Bestuur van den Ned. Bond deelde ons namelijk mede, dat zij een samenwerking met ons Comité afwees omdat aan ons Comité werd deelgenomen door organisaties, die op onverantwoordelijke wijze afbreken wat met groote zorg en moeite in het belang der kooplieden is opgebouwd en welke de leuze van eenheid en samenwerking als een holle fraze beschouwen.

Het Comité heeft toen aan het Bestuur van den Ned. Bond de vraag gesteld wie het met deze organisaties bedoelde en wat of de gronden voor deze veroordeeling waren. En wat antwoordde ons toen het Bestuur van den Ned. Bond? Het antwoordde ons, dat wij dit maar zelf uit moesten zoeken. Dat wil zeggen, het kon geen antwoord geven omdat het gegeven oordeel met geen enkel bewijs gestaafd kon worden.

Door dezen gang van zaken werd elke poging tot toenadering onmogelijk gemaakt en ging het proces der gebondenheid binnen het Comité in de richting van het thans tot stand gekomen Ned. Verbond. Wij zijn er dus thans en zullen ons laten gelden ook. Daarbij achten wij het echter nuttig er op te wijzen, dat wij nog altijd staan op het standpunt, dat wij hebben ingenomen bij de oprichting van het thans geliquideerde Centraal Comité. Wij blijven bereid met andere landelijke vereenigingen op ons gebied, tot kameraadschappelijke samenwerking te komen. Wij blijven bovendien bereid met hen aan een discussie over het tot stand komen van eene algemeene groote en sterke organisatie van markt-, straatkooplieden deel te nemen en mede te werken.

Wij zullen ons echter ten sterkste verzetten tegen pogingen, die zullen moeten leiden tot verstikking van het leven van onze organisaties.

In het bijzonder juist hiervoor zal het thans tot stand gekomen Ned. Verbond ons sterkste steunpunt vormen. In de eerste plaats al hierom, omdat het Ned. Verbond als organisatie krachtens den bij de oprichting vastgestelden grondslag, een geheel ander type vertoont dan de reeds bestaande landelijke organisaties. Het Ned. Verbond stelt voorop de activiteit [tekst loopt buiten beeld door].

BESTUURSMEDEDEELINGEN.

De leden welke hulp noodig hebben der organisatie, voor Maatschappelijk Steun, Ned. Groenten- en Fruit Centrale of Juridische hulp kunnen zich iederen Maandagavond van 8—9 uur vervoegen 2e Helmerstraat 37, Telefoon 84481, Contributieboekje medebrengen.

AAN DE LEZERS.

Wij willen onze Leden en alle Lezers van ons orgaan er op attent maken, dat alle adverteerders in ons orgaan, als absoluut betrouwbare en solide adressen bekend staan. Derhalve worden deze firma’s ten zeerste door ons aanbevolen.
Daarom: STEUNT HEN,
zij steunen ons!

ATTENTIE.

Hierbij deelen wij de leden mede, dat in 't vervolg alle copie en administratie voor ons orgaan de „Vrije Venter” aan ons Secretariaat 2e Helmerstraat 37 moet worden toegezonden.
N.B. Gelieve copie voor de „Vrije Venter” voor de 1e van iedere maand in te zenden.

MEDEDEELING VAN HET BESTUUR.

Wij willen U nogmaals op wijzen, dat de leden der organisatie bij verhuizing dit zoo spoedig mogelijk melden bij het Bestuur of bij den bode. Tevens is het noodzakelijk om dit te doen bij den Dienst van Marktwezen.

AANVRAGE VAN STANDPLAATSEN.

Onze leden welke in aanmerking wenschen te komen voor een vaste standplaats, moet zich in de eerste plaats daarvoor zelfstandig, schriftelijk tot Burgemeester en Wethouders wenden. Eerst dan, wanneer op deze aanvrage een afwijzende beschikking volgt, kunnen de leden de bemiddeling der organisatie inroepen.

SPAARFONDS VOOR HET BETALEN VAN VENTGELD.

De leden welke nog deel wenschen te nemen aan het Spaarfonds, kunnen zich alsnog bij den bode op geven. Deze verstrekt dan een daarvoor bestemd plakboekje met reglement.

--- * Doel van het document: Het document dient als officieel orgaan van de vereniging „Ons Belang”. Het hoofdartikel kondigt de oprichting aan van het „Nederlands Verbond van Markt- en Straatkooplieden”, een federatie van lokale bonden die zich wil verzetten tegen de dominantie van de gevestigde „Ned. Bond”. Daarnaast bevat het praktische informatie voor de leden over juridische hulp, administratie en marktvergunningen.
* Toon en taalgebruik: De toon is strijdbaar en defensief. Er wordt gebruikgemaakt van sterke termen zoals „imperialistisch drijven”, „verstikken” en „holle fraze”. Het taalgebruik is typisch voor de vroege 20e eeuw (bijv. de spelling van „vereenigingen”, „zoo”, „copie”).
* Belangrijkste thema's:
1. Organisatiestrijd: De noodzaak voor kleine, lokale verenigingen om zich te verenigen tegen een grotere, als vijandig ervaren nationale bond.
2. Belangenbehartiging: Bescherming van de rechten van straat- en marktkooplieden tegenover overheidsmaatregelen (Rijksmaatregelen).
3. Solidariteit: Het belang van samenwerking tussen leden en het steunen van adverteerders binnen de eigen kring.
4. Praktische ondersteuning: Hulp bij juridische kwesties, sociale steun en het beheren van „ventgeld” via een spaarfonds.

--- Dit document stamt uit juni 1938, een periode van grote politieke en economische spanning in Europa. In de tekst wordt expliciet verwezen naar de „Anschluss” (de annexatie van Oostenrijk door Nazi-Duitsland in maart 1938), wat aangeeft hoe de politieke actualiteit van die tijd zelfs doorsijpelde in de retoriek van Nederlandse beroepsverenigingen.

De markt- en straathandel was in die jaren een cruciale, maar vaak precaire bron van inkomst voor de arbeidersklasse. De oprichting van het nieuwe verbond wijst op een versnippering binnen de vakbeweging voor kleine zelfstandigen. Men verzette zich tegen de centralisatiedrang van grotere bonden, die wellicht als te bureaucratisch of te weinig oog hebbend voor de kleine, lokale venter werden gezien. Het adres, de 2e Helmerstraat 37 in Amsterdam, plaatst de kern van deze activiteit in de Kinkerbuurt/Oud-West, historisch gezien een echte volksbuurt met veel marktactiviteit (zoals de nabijgelegen Ten Katemarkt). A. Kloos G. Huyser N.B. Gelieve Marktwezen