Ambtelijke rapportage / Brief
Origineel
Ambtelijke rapportage / Brief 22 augustus 1940 [Stempel/Kenmerk:] No 74/75/2 M. 1940 22/8
[Handgeschreven:] 22 Augustus 1940.
Den Heer Directeur van het Marktwezen.
Jan Evertsenstraat.
[Handgeschreven:] Hiermede
~~In verband met het rapport van contrôleur Van Engelen d.d. 12 Juli jl. en den brief van den standplaatshouder G.P. Koning d.d. 2 Augustus jl.~~ heb ik de eer U het volgende te rapporteeren.
In de Jan Evertsenstraat plegen te venten:
| Serie | No. | Naam | Adres | Artikel |
|---|---|---|---|---|
| 11 | 192 | S. Koot | J. Evertsenstr. 39 I | bloemen |
| 19 | 148 | A.v.d. Putte | Hondiusstraat 1 III | x aard. groente en fruit |
| 11 | 228 | C. Korthoef | Blasiusstraat 127 I | groente en fruit |
| 9 | 144 | M. Hilster | Hudsonstraat 103 I | x aard. groente en fruit |
| 18 | 159 | S. Schram | v. Spilbergenstr. 104 hs | x aard. groente en fruit |
| 23 | 87 | J.W. van Tuyl | Mercatorstraat 99 III | x aard. groente en fruit |
| 28 | 274 | J.J. Sermo | Orteliusstraat 354 II | x aard. groente en fruit |
| 14 | 22 | J.G. Kuyten | Cabralstraat 12 II | bloemen |
| 8 | 152 | J.W. Goossens | Bestevaerstr. 10 III | bloemen en planten |
| 13 | 104 | J. Kaaymolen | Lijnbaansgracht 41 I | x aard. groente en fruit |
| 13 | 105 | K.D. Kaaymolen | Borgerstraat 3 III | x aard. groente en fruit |
| 3 | 254 | P. de Vries | W. de Withstr. 147 III | bloemen en planten |
| 2 | 282 | H. Groenhuyzen | Orteliusstraat 70 I | x aard. groente en fruit |
| 11 | 189 | R.J. Koot | Marnixstraat 137 III | a bloemen en planten |
| 20 | 90 | J.M.H. Sandbergen | Marco Polostr. 246 III | bloemen |
| 21 | 49 | F.W. Peterson | Wenslauerstr. 46 hs | x aard. groente en fruit |
| 28 | 234 | C.J. Staats | Jan Evertsenstr. 77 II | bloemen |
| 23 | 20 | G. Tingelaar | Orteliusstraat 304 hs | bloemen en planten |
| 4 | 91 | C.O. Wiltbret | Hudsonstraat 142 III | bloemen en planten |
| 4 | 12 | S.H. Brandse | Marco Polostr. 248 II | bloemen en planten |
| 23 | 181 | H.J. Vonk | Baffinstraat 41 II | bloemen en planten |
| 11 | 154 | G.A. Leeseman | Vespuccistraat 69 I | bloemen en planten |
| 14 | 94 | C.H.J. Langkemper | Balboastraat 14 I | bloemen en planten [handgeschreven:] / |
[Handgeschreven onder tabel:]
/ niet verlengd 1940/1941.
x staan uitsluitend met fruit
Deze personen komen in het algemeen des morgens in de Jan Evertsenstraat; ze blijven den geheelen dag in deze straat en gaan, zoo mogelijk pas na de winkelsluiting naar huis. Venten, dat wil zeggen langzaam voortsukkelen, doen de heeren slechts, wanneer er een contrôleur in zicht is. Overigens nemen zij bijna permanent standplaats in op de hoeken der straten, welke de Jan Evertsenstraat kruisen. Dit nu is naar mijn meening een toestand, welke niet langer kan worden geduld. Niet alleen overtreden de onderhavige personen voortdurend artikel 344 a der Algemeene Politie Verordening, waardoor het noodig is, dat er regelmatig door personeel van den Dienst wordt gecontrôleerd, doch zij schaden tevens de standplaatshouders, die in deze straat zijn geplaatst, omdat zij bij voorkeur slechts enkele meters van deze punten met hetzelfde artikel een clandestiene standplaats innemen; bovendien gaan daardoor inkomsten voor het Marktwezen verloren.
Wanneer ik thans overga tot het aangeven van de verschillende mogelijkheden, die ter oplossing van het vraagstuk bestaan, moge ik in de eerste plaats verwijzen naar Uw rapport d.d. 27 Maart ’39 no. 76/4/1 M. aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Als slotconclusie gaf U toen in overweging, vooralsnog in de Jan Evertsenstraat geen maatregelen te nemen; de Wethouder heeft deze conclusie blijkbaar overgenomen want er is inderdaad niets gebeurd. Zooals ik hierboven reeds vermeldde, is het ongewenscht deze conclusie te handhaven. [Handgeschreven:] (althans thans nog langer)
A. Stichting van een dagmarkt in de Jan Evertsenstraat.
Deze oplossing kan ik niet aanbevelen; in de eerste plaats heeft een dagmarkt naar mijn meening geen levensvatbaarheid, omdat het aantal kooplieden te gering is (de bedoeling zou immers zijn de markt slechts open te stellen voor venters uit West), verder zouden de inkomsten, verkregen uit een dergelijke markt niet opwegen tegen de kosten (personeel en drukwerk); bovendien * Kernproblematiek: Het document beschrijft een handhavingsprobleem in de Jan Evertsenstraat. Venters (mobiele handelaren) gedragen zich als vaste standplaatshouders door de hele dag op straathoeken te blijven staan. Dit is in strijd met de Algemeene Politie Verordening (APV) en veroorzaakt oneerlijke concurrentie voor kooplieden die wél betalen voor een vaste plek.
* Handgeschreven toevoegingen: De handgeschreven noten verduidelijken dat sommige vergunningen niet zijn verlengd voor het seizoen 40/41 en specificeren dat de 'x' in de lijst staat voor handel in uitsluitend fruit.
* Bestuurlijke spanning: De rapporteur spreekt een eerdere conclusie van de Directeur en de Wethouder uit 1939 tegen. Hij stelt dat "niets doen" niet langer houdbaar is.
* Afwijzing dagmarkt: Het idee om een officiële dagmarkt te stichten wordt direct afgewezen op basis van economische argumenten: te weinig kooplieden en te hoge uitvoeringskosten. * Tijdsgeest: Het rapport dateert van augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting niet direct expliciet in de tekst naar voren komt, is de bureaucratie van het Marktwezen in Amsterdam nog volledig in werking.
* Locatie: De Jan Evertsenstraat was (en is) een belangrijke winkel- en verkeersader in Amsterdam-West. De genoemde zijstraten (Mercatorstraat, Orteliusstraat, Marco Polostraat) duiden op de dichte bebouwing van de gordel '20-'40.
* Economie: Straathandel was een essentiële bron van voedselvoorziening (aardappelen, groente, fruit) en werkgelegenheid voor de arbeidersklasse in Amsterdam-West. De strijd tussen 'venten' (rondrijden met een kar) en 'standplaatsen' (vaste plekken) was een voortdurend punt van zorg voor de gemeentelijke marktmeesters.