18 december 1940 De Directeur van het Marktwezen MARKTWEZEN AMSTERDAM

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 72/97/2 M
BIJLAGEN 2
ONDERWERP: Klacht over J.Kluit.

AMSTERDAM (W.) 18 December 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 25 November jl. om advies ontvangen stuk no.1042 L.M.1940 heb ik de eer U te berichten, dat by een dezerzyds ingesteld onderzoek het volgende is gebleken.

In perceel Buiksloterdyk 132 is gevestigd een rywielzaak van J.Kluit, geboren 29 Januari 1903, woonadres Beyerlandstraat 9 huis. In eerstgenoemd perceel wordt tevens een opkoopersbedryf van gebruikte goederen en gedragen kleeding uitgeoefend. Kluit is in het bezit van een opkoopersregister, als bedoeld in artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht. Kluit ondergaat momenteel gevangenisstraf in verband met diefstal van distributiebescheiden; de zaak wordt waargenomen door D.R.Eylers, wonende Korenbloemstraat 57 huis, alhier; deze handelt voor rekening en verantwoording van Kluit; dit is krachtens artikel 437 bis Wetboek van Strafrecht onder 4e geoorloofd. Overigens is voor het uitoefenen van het opkoopersbedryf in huizen geen vergunning van Burgemeester en Wethouders noodig. Het is niet gebleken, dat Kluit het beroep van opkooper op den openbaren weg uitoefent.

In perceel Verversstraat 32 dryven vader en zoon Mouritz een lompensorteerdery; zy koopen daar tevens lompen en dergelyke op. Mouritz Sr. is in het bezit van geldige opkoopersvergunning serie 28 no.34 voor de wyken Noord en Centrum; Mouritz Jr. is in het bezit van opkoopersvergunning serie 18 no.31, eveneens voor de wyken Noord en Centrum.

Tenslotte bericht ik U nog, dat by het onderzoek is gebleken, dat de schryver van den onderhavigen brief is: P.Barbieri, wonende Latherusstraat 48 hs, Amsterdam-Noord.

Ik geef U beleefd in overweging deze aangelegenheid eveneens onder de aandacht te brengen van den Hoofdcommissaris van Politie.

De Directeur,
[Handtekening]

Marginale notitie (handgeschreven in rood):
1 L uit het register
wz.

Voetnoot:
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.

--- * Inhoud: Het document is een formeel ambtsbericht van de directeur van het Marktwezen aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het betreft een verslag naar aanleiding van een klacht over een zekere J. Kluit.
* Onderzoeksresultaten:
* J. Kluit exploiteert een rijwielzaak en een opkopersbedrijf in tweedehands kleding op de Buiksloterdijk.
* Kluit zit op het moment van schrijven in de gevangenis vanwege diefstal van distributiebescheiden (bonkaarten). Zijn zaak wordt legaal waargenomen door een vervanger (Eylers).
* Er wordt ook verwezen naar een ander bedrijf (vader en zoon Mouritz) dat wél over de juiste vergunningen beschikt voor hun lompensorteerderij.
* De anonieme of onbekende klager is door het onderzoek getraceerd als P. Barbieri.
* Juridische aspecten: Er wordt expliciet getoetst aan het Wetboek van Strafrecht (artikelen 437 en 437 bis) met betrekking tot het houden van een opkopersregister en het waarnemen van zaken.
* Conclusie: Hoewel de bedrijfsactiviteiten in huizen op dat moment geen vergunning van B&W behoefden, adviseert de directeur om de politie (Hoofdcommissaris) in te schakelen, waarschijnlijk vanwege de criminele achtergrond van Kluit (diefstal van schaarse distributiebescheiden).

--- * Tijdsbeeld: Het document dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Schaarste en distributie: De vermelding van "diefstal van distributiebescheiden" is cruciaal. Tijdens de oorlog waren voedsel en goederen op de bon. Handel in of diefstal van deze bescheiden was een ernstig vergrijp dat de bezettings- en gemeentelijke autoriteiten streng aanpakten.
* Toezicht: Het Marktwezen speelde een grote rol in het toezicht op de handel. Opkopers (handelaren in tweedehands goederen) werden nauwlettend in de gaten gehouden om de handel in gestolen goederen (heling) te voorkomen, zeker in een tijd van toenemende armoede en schaarste.
* Administratieve cultuur: De brief toont de nauwkeurige bureaucratische werkwijze van de gemeente Amsterdam, waarbij zelfs klagers worden nagetrokken en juridische kaders strikt worden aangehaald.