Proces-verbaal (fragment, pagina 2).
Origineel
Proces-verbaal (fragment, pagina 2). 16 april 1940. -2-
vermoedelijk inhoudende een toegangskaart, had gevonden. Van
Speyk kende dezen koopman niet bij name maar zou hem bij weder-
zien kunnen herkennen. Ik verzocht Van Speyk met mij, aan het
toegangshek tot de markt, het vertrek van den door hem bedoelden koop
man af te wachten en hem mij aan te wijzen. Van Speyk voldeed
aan mijn verzoek en na eenige minuten aan vermeld hek te heb-
ben gewacht wees Van Speyk mij een man aan, die hij pertinent her-
kende als den man dien hij vermeld etui had zien oprapen.
Ik heb dezen man gevraagd of hij een etui met toegangskaart en
een bankbiljet van f 10.- op de terreinen van de Centrale Markt
had gevonden, waarop hij ontkennend antwoordde. Ik vermoed dat
hij een en ander zich ten mijne nadeele heeft toegeëigend, waar
door ik een schade lijd van ruim f 10.-. Meergenoemde toegangs-
kaart kan ik bij wederzien herkennen doch het etui en bankbiljet
niet. Ik heb Van Speyk en den door hem aangewezen koopman medege-
bracht. Na voorlezing en volharding teeken ik deze aangifte.
Naar aanleiding van vorenstaande aangifte hoorde
ik, verbalisant, ~~ter plaatse nabij vermeld hek~~ en onmiddellijk
na het doen van vermelde aangifte, KRIJN VAN SPEYK, oud 37 jaar,
grossier in groenten, wonende Zandlaan 21 te Rijnsburg, die ver-
klaarde: " Heden , 16 April 1940, te ongeveer 8.30 uur voormid-
dag vervoegde zich aan mijn pakhuis op pier A. no. 11. op de Centra-
le Markt, denzelfden man dien ik U hierbij aan wijs. ( Van Speyk wijst
mij een medeverschenen man aan, die mij desgevraagd opgeeft genaamd
te zijn JAN KIST, geboren te Amsterdam 3 Juli 1885, van beroep
koopman, wonende Van der Hoopstraat 129 huis te Amsterdam (W) ). Dit document is de tweede pagina van een officieel politierapport. De tekst valt uiteen in twee delen:
- Afronding van de aangifte: De (onbekende) aangever verklaart hoe de getuige Van Speyk de verdachte heeft aangewezen bij het hek van de Centrale Markt. De verdachte ontkent het gevonden voorwerp (een etui met een toegangskaart en 10 gulden) te hebben. De aangever beschuldigt de man van wederrechtelijke toe-eigening.
- Getuigenverklaring: Na de aangifte volgt de formele verklaring van de getuige, Krijn van Speyk. Hij identificeert de man als Jan Kist, een 54-jarige koopman uit de Amsterdamse Staatsliedenbuurt (Van der Hoopstraat).
Opvallend is de doorhaling in de tekst ("ter plaatse nabij vermeld hek"), wat duidt op een correctie van de verbalisant tijdens het opmaken van het rapport om de exacte chronologie of locatie van de verhoringen te preciseren. De datum van dit document, 16 april 1940, is historisch saillant: het is minder dan een maand voordat nazi-Duitsland Nederland binnenviel (10 mei 1940). Het document toont de dagelijkse gang van zaken bij de Amsterdamse politie en de handel op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) vlak voor het uitbreken van de oorlog.
Het bedrag van 10 gulden was in 1940 substantieel; gecorrigeerd voor inflatie zou dit vandaag de dag een koopkracht van ongeveer 90 tot 100 euro vertegenwoordigen. Voor een kleine handelaar was het verlies van een dergelijk bedrag en een toegangskaart tot de markt een serieuze zaak. De vermelding van "Rijnsburg" bij Van Speyk duidt op de nauwe banden tussen de bollenstreek/tuinbouwgebieden en de Amsterdamse groothandelsmarkt. Politie